معرفی استان خراسان شمالی

معرفی استان خراسان شمالی
جاذبه های تاریخی وگردشگری خراسان شمالی
یکی از عوامل موثر در توسعه اقتصادی مناطق مختلف در دهه های اخیر توجه به جاذبه های گردشگری و افزایش درآمد و ایجاد اشتغال از این راه می باشد .
خراسان شمالی با داشتن پتانسیلهایی از قبیل : موقعیت جغرافیایی مناسب ، وجود قومیت های مختلف ، تمدن کهن ، غنای فرهنگی و منابع طبیعی می تواند موقعیت ویژه ای در جذب گردشگر داشته باشد . قرار گیری این استان در مسیر زوار امام رضا (ع) که از جاده کناره دریای خزر عبور و مرور می کنند ، موقعیت ویژه ای ایجاد نموده که در صورت برنامه ریزی و مدیریت صحیح می توان چشم انداز روشنی در این زمینه ترسیم نمود .
عبور میلیونها مسافر از حاده آسیایی عامل مهمی بوده که شهری چون فاروج پس از انقلاب بتواند در سایه ارائه آجیل و تنقلات در کشور منحصر به فرد و ممتاز باشد .
جاذبه های گردشگری استان را می توان به جاذبه های طبیعی و تاریخی فرهنگی تقسیم نمود .
جاذبه های طبیعی :
جنگلهای انبوه و حفاظت شده قورخود در شهرستان مانه و سملقان ، پارک ملی سالوک و ساریگل در شهرستان اسفراین ، منطقه حفاظت شده گلیل سرانی شیروان و پناهگاه حیات وحش میاندشت در جاجرم از مناطق دیدنی استان می باشد .
مناطق کوهستانی : دره های سرسبز ، رودهای پرآب ، دریاچه  پشت سدها ، آبشارهای فراوان چون ایزی ، حمید بیار ، اوغاز کهنه ، اسطرخی و دره هایی چون بازخانه ، درکش ، هاور ، روئین ، گلیان ، زوارم ، استاد ، خسرویه
پارک جنگلی گوئینیک ، غارهایی چون بیدک ، گسک ، درق ، پوستین دوز ، گنج کوه و بخش کوچکی از صدها جاذبه مناطق کوهستانی استان می باشد .
این مناطق برای ورزشهای زمستانی و کوهنوردی ، صخره نوردی و نیز بسیار مناسب می باشند .
آبهای معدنی : این آبها به دلیل املاح و خاصیت درمانی می توانند بعنوان یکی از جاذبه های گردشگری استان به حساب آید . از جمله می توان به آب معدنی ایوب پیغمبر در گیفان ، آب معدنی بش قارداش در بجنورد ، مختومی در شیروان ، مهمانک در مانه و سملقان و حاج سست در اسفراین اشاره نمود .
باباامان - پیغو - کمپ گلستان - آبشار حمید – روستای توریستی فیدان، غار درق، آبشار بیار- دره ی بازخانه، دره ی چناران- کفترخانه- درکش روستاهای زوارم و گلیان شیروان-کوهستان پارک شیرکوه شیروان مهمترین جاذبه های طبیعی و انسانی استان خراسان شمالی محصوب می شوند .
جاذبه های تاریخی فرهنگی :
آثار باستانی و تاریخی :
چهار تاقی تیموری شیروان - امامزاده سید حمزه فاروج- قلعه جلال الدین جاجرم- تپه ارگ ( تپه نادری ) شیروان ، شهر بلقیس در اسفراین- آیینه خانه مفخم - عمارت مفخم - کلیسای آتشکده اسپاخو در مانه و سملقان - مقبره بابا و بی بی در فاروج- خواجه مهزیار جاجرم - مسجد جامع جاجرم - کوه بابای جاجرم - تنگه ی جاجرم- قلعه جلال الدین جاجرم ازمهمترین آثار باستانی و تاریخی استان هستند .
آثار کشف شده در این استان نشان از قدمت تاریخی کهن آن دارد. محوطه باستانی معروف به پهلوان و تپه حیدران جاجرم، قدمتی بیش از ۱۲ هزار سال دارند. قدیمی ترین اثر باستانی پابرجای قبل از اسلام (بنای سنگی اسپاخو) در غرب شهرستان مانه و سملقان در فاصله ۵ کیلومتری شمال شاهراه آسیایی در روستای اسپاخو نیز دلیل دیگری بر صحت این ادعا است.
وجود 606اثر تاریخی و محوطه های باستانی متعدد با سابقه چندین هزار ساله بیانگر غنای تاریخی این استان می با شد این سرزمین در زمان اشکانیان از بلاد مهم نساء و اقوام پارت بوده و در طول تاریخ گذرگاه حکومت های متعددی بوده است .
خراسان شمالی (باب الرضا - گنجینه فرهنگ ها ) با قومیت های مختلف کرمانج , فارس (تا ت) ,ترک ,ترکمن , کرد و اقلیتهای بلوچ ,عرب  ,لر , ترک ها و فارسهای مهاجر  دیار وفاق  مذهب و قومیت می باشد.
اماکن مقدس :
بقعه سلطان سید عباس ( معصوم زاده ) در بجنورد ، خواجه علی ابن مهزیار در جاجرم ، امامزاده حمزه رضا شیروان ، امامزاده دلاور آشخانه ، امامزاده سلطان جعفر در روستای سیاه دست فاروج ، امامزاده احمدبن موسی در اسفراین و از جمله زیارتگاهها و اماکن مقدسه استان می باشند .
موزه ها :
موزه مردم شناسی شهر بجنورد و موزه حیات وحش رباط قره بیل ( جاجرم ) از موزه های موجود استان می باشند
صنایع دستی و آثار هنری :
قالیچه و پشتی ترکمنی ، گلیم و جاجیم ، چادرشب ابریشمی ، کلاه کرکی ، چارق دوزی ، پوستین دوزی ، زین سازی از مهمترین صنایع دستی استان محسوب می شود که نقش مهمی در جلب جهانگرد دارد . علاوه بر این لباسهای محلی و سنتی ( کردی و ترکمنی ) نیز اهمیت خاصی دارند .
ورزش های سنتی :
انجام مسابقات ورزشی در استان خراسان شمالی از سابقه تاریخی زیادی برخوردار است که می توان به کشتی چوخه اشاره نمود . این ورزش در استان از قدمتی 2500 ساله برخوردار است و علاوه بر این وجود اسبهای اصیل ترکمن زمینه ورزش اسب دوانی را فراهم نموده است .
راهها و ارتباطات :
راهها و سیستم حمل و نقل و ارتباطات مناسب زیربنای توسعه اقتصادی را در هر سرزمین تشکیل می دهد . اگر راه و وسایل نقلیه کافی وجود نداشته باشد ، امکان اتصال بین نواحی تولید و مصرف از بین می رود و خصوصاً در مناطق دور افتاده روستایی که استعداد خوبی برای تولیدات کشاورزی دارند ، امکان بهره وری بهینه از استعدادهای محیطی وجود نخواهد داشت .
راه مناسب ، سبب ایجاد تسهیلات در روابط شهر و روستا گردیده و سطح آگاهی جوامع روستایی را بالا می برد . بدلیل وسعت مناطق کوهستانی روستاهای بسیاری در استان وجود دارند که از موقعیت مناسب تولیدی برخوردارند ولی بخاطر نبود امکانات ارتباطی و حمل و نقل در انزوا قرار گرفته اند و این مسئله روند رشد و توسعه استان را با مشکل مواجه خواهد ساخت .
مردم استان خراسان شمالی که متشکل از اقوام فارس ، کرد ، ترک ها ، نرکمن و ... می باشند ، با وحدت و یکپارچگی خاصی ، استان را به کانون وحدت قومیتها و مذاهب مختلف تبدیل کرده اند . جمعیت استان با ضریب جوانی 44درصد ( نسبت سهم سنین کمتر از 15 سال از کل جمعیت استان ) از نرخ باسوادی 5/76 درصد و پایین تر از 80 درصد متوسط کشور برخوردار است
در سال تحصیلی ۸۳-۸۲ تعداد کل دانش آموزان مقاطع مختلف تحصیلی درسطح استان ۱۷۴۳۳۳ نفر بوده‌است .که از این تعداد ۴۶٫۸ درصد در مقطع ابتدایی و ۲۷درصد در مقطع راهنمایی و ۱۵٫۹درصد در مقطع متوسطه و ۶٫۷ درصد در مقطع متوسه رشته‌های فنی و حرفه‌ای مشغول تحصیل هستند.
شاخص تراکم دانش آموز درکلاس دردو مقطع ابتدائی و راهنمایی وضعیت مطلوبتری را از متوسط کشور نشان می‌دهد اما در مقطع متوسطه درمقابل متوسط ۵/۲۵ نفر در کلاس وضعیت دراستان ۲۷ نفر می‌باشد.
مجتمع پتروشیمی، کارخانه سیمان وکارخانه‌های پلاستیک بجنورد، مجتمع فولاداسفراین، کارخانه آلومینای جاجرم، نیروگاه برق، کارخانه قند وکارخانه الیاف شیروان، کارخانه‌های متعدد پنبه پاک کنی، صنایع غذایی ،کشاورزی ،ساختمانی و... از صنایع برجسته این استان به شمار می‌روند.
براساس نتایج سرشماری کارگاه‌های صنعتی ۱۳۸۱ کشور، خراسان شمالی دارای ۳۶۰۰ کارگاه صنعتی با ۱۲۵۴۵ شاغل است که دارای ۸۷۳۶۱۰ میلیون ریال ارزش افزوده می‌باشد. تعداد۱۰۷ واحد صنعتی با ۱۰نفر کارکن وبیشتر درسطح استان فعال است. درحال حاضر ۳۰ معدن فعال ازجمله معادن اکسیدآلومینیوم، کلسیت، بنتونیت، باریت، ماسه سیلیسی، سنگ های تزئینی و.... درسطح استان بهره برداری می‌شود و به عبارتی۸۹/۰ معادن فعال کشور دراین استان واقع می‌باشد
خراسان شمالی از نظر ناهمواری ها به دو قسمت : الف ) نواحی کوهستانی   ب ) پست و هموار تقسیم می شود .
ارتفاعاتی همچون  آلاداغ , سا لوک , می سی نو یا مان داغی از مهمترین ارتفاعات و رود اترک به عنوان تنها روزخانه دائمی وپر آب شمال شرق کشور دراین استان جریان دارد.
خراسان شمالی عمدتاً از آب و هوای معتدل کوهستانی برخوردار است و انواع آب و هوای آن عبارتند از :
الف) آب و هوای سرد کوهستانی ( نواحی مرتفع آلاداغ و کپه داغ )
ب ) آب و هوای معتدل کوهستانی
( شهرستان های مانه و سملقان، بجنورد ، شیروان ، فاروج ، اسفراین و شمال شهرستان جاجرم )
ج ) آب و هوای نیمه بیابانی ( کوهپایه ای ) بخشی از شهرستان مانه و سملقان و جنوب استان .
استان خراسان شمالی یکی از استان های متنوع در زمینه آب و هوا است. مناطقی مثل بجنورد و شیروان معتدل کوهستانی، مناطقی مثل غرب شهرستان های مانه و سملقان و راز و جرگلان» معتدل و دارای جنگل به قسمی که قسمتی از پارک جنگلی سرسبز گلستان در این استان قرار دارد و مناطقی مثل جاجرم که کویری هستند. آب و هواهای مختلف این استان را تشکیل می‌دهند.
پوشش گیاهی این استان با توجه به آب و هوای به طرز چشمگیری متنوع و متغیر است. به طوری که در این استان جنگل‌های برگ ریز و ارس، کویر، مراتع ضعیف و بسیار قوی و انواع دیگری از پوشش گیاهی به فاصله کمی از هم مشاهده می‌شود.
بلندترین قله استان شاه جهان نام دارد که ارتفاع آن بیش از ۳۰۰۰ متر است. از لحاظ زمین شناسی قسمتی از کوههای هزار مسجد در شرق استان قرار دارد و دو رشته کوه آلاداغ و کپه داغ که ادامه رشته کوه عظیم البرز هستند نیز در تشکیل عوارض زمین شناسی این استان دخیل اند. به همین دلیل استان خراسان شمالی یکی از مناطق با خطر بالای زلزله در نقشه‌ها به حساب می‌آید.
استان خراسان شمالی( باب الرضا – گنجینه فرهنگها ) نگین سر سبز شمال شرق ایران پس از ارائه لایحه دولت هشتم ( دولت آقای سید محمد خاتمی ) با مصوبه نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و تایید شورای نگهبان در بهار سال1383رسما به عنوان یکی از استانهای کشور ایران تاسیس گردید.
این استان از شمال کشوربا  ترکمنستان (با 270کیلومتر مرز مشترک ) از شرق و جنوب  با استان خراسان رضوی از جنوب غربی با استان سمنان و از مغرب با استان گلستان هم مرز است .
مساحت این استان ۲۸۴۳۴ کیلومتر مربع است که از این نظر پانزدهمین استان ایران و جمعیت آن ۸۱۱۵۷۲ نفر می‌باشد.
براساس آمار سرشماری سال ۱۳۸۵ مرکز آمار ایران، نرخ باسوادی در این استان برابر 13/79 درصد، نرخ شهرنشینی برابر با 36/48 درصد، نرخ بیکاری 9/5 و نرخ مشارکت اقتصادی 7/40 درصد بوده ‌است.
 اقوام ساکن در استان خراسان شمالی شامل فارس‏ها، کرمانج ها ، ترک ها، ترکمن ها و تات ها می‌باشند. زبان های رایج نیز فارسی، کرمانجی و ترکی می‌باشد.
          این استان از ۷ شهرستان ، ۱۶ شهر و بخش ،۴۰ دهستان و ۸۶۲ روستای دارای سکنه تشکیل شده‌است
شهرستان‌ها:                                                        شهرها:
شهرستان بجنورد       ۳۳۴ هزار نفر                          بجنورد       ۱۷۶ هزار نفر
شهرستان شیروان     ۱۶۴ هزار نفر                            شیروان      ۸۲ هزار نفر
شهرستان اسفراین    ۱۲۳ هزار نفر                          اسفراین     ۵۱ هزار نفر     
شهرستان آشخانه     ۹۲ هزار نفر                            آشخانه      ۱۸ هزار نفر         
شهرستان فاروج        ۴۵ هزار نفر                            فاروج         ۱۸ هزار نفر     
شهرستان جاجرم                                                 جاجرم
شهرستان گرمه                                                    گرمه

تاریخ ارسال: 1390/9/21
تعداد بازدید: 4506
ارسال نظر