درياچه نمك آران و بيدگل

دریاچه نمك آران و بیدگل با نامهایی مانند دریاچه نمك قم نیز معرفی شده است ولی در اكثر نوشته ها از آن با نام دریاچه نمك یاد شده است. دریاچه نمك از شمال به دشت ورامین، از جنوب به شهرستان آران و بیدگل، از مشرق به سیاه كوه و از مغرب به استان قم محدود می شود. طول دریاچه 80 كیلومتر و عرض آن حدود 30 كیلومتر است. مساحت این دریاچه بالغ بر 2400 كیلومتر است و در فاصله ی 55 كیلومتری شمال شهرستان آران و بیدگل قرار دارد.
این دریاچه در كویر مركزی ایران قرار دارد و از دیرباز تا كنون جهت تامین نمك طعام مورد بهره برداری است. ارتفاع دریاچه نمك از سطح دریا حدود 800 متر است كه به وسیله ی گسل هایی كه در سمت مشرق و مغرب، روند شمال غرب - جنوب شرق دارند و در جنوب به وسیله گسلی تقریبا شرقی – غربی محدود است. عامل تشكیل این دریاچه احتمالا در اثر فرو نشستگی و بازی همین گسل هاست.
وسعت و شكل این دریاچه متناسب با واردات آب و میزان بارندگی در فصول مختلف سال فرق دارد. در مواقع بارندگی وسعت آن زیاد است ولی در تابستان و پاییز وسعت آن كاهش می یابد. به این ترتیب سطح آب دریاچه در نوسان است. در مواقع پر آبی، سطح دریاچه گسترش بیشتری پیدا می كند و اراضی شوره زار و باتلاقی پیرامون خود را می پوشاند. دریاچه نمك در این حالت با حوض سلطان و حوض مره ارتباط پیدا می كند.
با توجه به شكل دریاچه و مورفولوژی اطراف آن، چنین استنباط می شود كه دریاچه نمك در پلیوسن وسعت بیشتری داشته و احتمالا گودهای حوالی ساوه، ایوانكی، قم ،كاشان و آران و بیدگل را احاطه كرده است. وجود رسوبات تبخیری در زمینهای این نواحی، به ویژه در بیابانهای جنوب ورامین و آران و بیدگل كه به صورت گچ و نمك استخراج می شوند، تاییدی بر این ادعاست.
آب در یاچه نمك چنانكه از اسم آن بر می آید در مقایسه با آب دریا درجه شوری بالاتری دارد(100 تا 200 گرم در لیتر). این شوری به علت وجود لایه های نمك میوسن زمینهای اطراف و املاح زیادی است كه به وسیله ی رودخانه ها وارد آن می شوند. در فصل تابستان كه واردات آب به آن كم و تبخیر زیاد است، آب دریاچه غلیظتر می شود و قطعات نمك بر روی آن شناور می شوند، كه از این پدیده ی طبیعی برای استخراج نمك طعام استفاده می كنند.
رودهای مهمی كه به این دریاچه وارد می شوند در جانب شمال و مغرب قرار دارند و عبارتند از رود شور، رود كرج، جاجرود، حبله رود و قره سو. در كف دریاچه نمك رسوبات نمك و گچ همراه با سیلت، رس و مارن به تناوب وجود دارد كه خود متناسب با دوره های خشكسالی و ترسالی، ضخامت های متفاوتی دارند.
موقعیت خاص دریاچه مذكور و نحوه ی تشكیل چند ضلعی های منظم لانه زنبوری با دیواره های كریستالی و بلورین در سطح دریاچه از چنان منظره ی چشم نوازی برخوردار است كه این دریاچه را به یكی از پرجاذبه ترین مناطق سیاحتی تبدیل كرده است. مضافا اینكه سایر مناظر كویری و گیاهان مختلفی كه در اطراف آن می روید به طور كلی از نظر اكو سیستم دارای اهمیت است. بویژه آنكه در حوالی نیمه دوم شهریور ماه تا مهر ماه گروهی از پرندگان مهاجر بخصوص(فلامینگوها) به این منطقه روی می آورند و مناظر طبيعی بسيار زيبايی را به وجود می آورند.

تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 2153
ارسال نظر