شتاب در نابودی میراث طبیعی

سه خطر عمده كره زمین را تهدید می كند: جنگ هسته ای ،تغییرات اقلیمی و زوال شتاب آلود تنوع زیستی. خطر جنگ هسته ای هم اكنون با از بین رفتن نظام دو قطبی تا حدی فرو كش كرده و خطر تغییرات اقلیمی نیز به صورت خشكسالی و افزایش دما خود را نشان داده و خوشبختانه خیلی زود اذهان جهانی را متوجه این خطر كرده است. اما در این میان ،گرچه خطر نابودی تنوع زیستی زمین به عنوان میراث طبیعی كمتر از دو پدیده فوق نیست ،اما خطرات آن كمتر ، مورد توجه قرار گرفته است.تنوع زیستی مقوله پیچیده ای است كه ابعاد فاجعه نابودی آن ، خارج از درك و قدرت تصور انسان است. نابودی تنوع زیستی به معنی از بین رفتن زیستگاه ها ،گونه های گیاهی و جانوری و ساده شدن گوناگونی اشكال حیاتی و چشم اندازها است و بی توجهی نسبت به ادامه روند نابودی تنوع زیستی ،در نهایت منجر به محدود شدن پیشرفت های بشر در زمینه های علم،صنعت،بهداشت،كشاورزی شده و خلع سلاح شدن او در برابر بیماری ها و خطرهای غیر قابل پیش بینی و به خطر افتادن كل حیات و بقای انسان را به دنبال می آورد. زمین به عنوان تنها كره مسكونی و قابل حیات ، در بین دو سیاره داغ و یخ زده یعنی زهره ومریخ قرار گرفته كه هیچ كدام از این دو آثاری از حیات را در خود ندارند و این درحالی است كه هنوز میلیون ها زیستند ریز و درشت در كره زمین وجود دارد كه كسی از وجود اهمیت و نقش آنها هیچ اطلاعی ندارد. این اعتقاد وجود دارد كه علاوه بر حدود یك میلیارد موجود زنده در طول دوره تكامل زیستكره ،حدود 2 میلیون نمونه موجود زنده نیز در زیستكره عصر حاضر وجود دارد كه هر یك از نمونه ها به نوبه خود شامل میلیاردها جزو منفردی است كه به طور پراكنده منتشر شده اند. تنوع زیستی به عنوان میراث طبیعی زمین ،شامل اكوسیستم،گونه و ژن است كه این هر سه در ارتباط نزدیك و وابستگی با هم قرار دارند. و به نظر می رسد كه باید موضوع كاهش تنوع زیستی را به عنوان یكی از تهدیدهای زیست محیطی جدی گرفت و در حال حاضر به طبق گزارش اتحادیه بین المللی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی مهم ترین وخطرناك ترین عامل از بین رفتن گونه ها و میراث های طبیعی تخریب زیستگاهها است . مطابق آمار و اطلاعات ،58 گونه پستاندار در 400 سال پیش و 115 گونه پرنده در 200 سال پیش از بین رفته است و در حال حاضر حدود 25 هزار گونه گیاهی و بیش از یك هزار گونه جانوری از مهره داران ،جزو گروهی از میراث های طبیعی هستند كه در معرض خطر انقراض برقرار دارند. ایران نیز به لحاظ تنوع گیاهی وجانوری از گوناگونی فراوانی برخوردار است كه قسمتی از این غنای زیستی ناشی از ویژگی های استثنایی این سرزمین به عنوان میراث طبیعی است مقوله ای كه همواره در حاشیه برنامه سازمان های متولی حافظت محیط زیست پنهان مانده است . حدود 162 گونه پستاندار، 502 گونه پرنده بیش از 174 گونه ماهی در آب های داخلی كشور و 146گونه خزنده، 20 گونه دوزیست و نزدیك به یك هزار گونه گیاهی شناسایی شده ،از جمله میراث های طبیعی كشور محسوب میشوند. این گونه های متنوع گیاهی و جانوری كه به عنوان یك منبع غیر قابل تجدید كه حامل اطلاعات با ارزش ژنتیكی نیز هستند و طی میلیون ها سال تكامل یافته اند اكنون در معرض نابودی جدی قرار دارند. به عنوان مثال دوگونه شاخص شیر ایران و ببر مازندران چند دهه است كه در ایران منقرض شده اند. هر چند سازمان حفاظت محیط زیست با توجه به اصلی 50 قانون اساسی مسئول ومتولی تحویل این مجموعه نادر و ودیعه های گران بها در اختیار نسل های آتی است اما هم اكنون بهره وری نامعقول نسل كنونی ازمیراث طبیعی به نحوی است كه آسیب شدید به این میراث طبیعی وارد آورده و موجب تخریب سیستم حیاتی و بر هم خوردن تعادل طبیعی شده است.

تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 1728
ارسال نظر