خانواده شبگردها

خانواده شبگردها
Family Caprimulgidae
شبگردها پرندگاني حشره خوارند كه در شب و يا نور كم فعاليت مي كنند . چشمهاي درشت ، دهان گشاد ، منقار و پاهاي ظريف ، بالهاي دراز و دمي بزرگ دارند . پرو بال آنها به طرز جالبي طرح برگ هاي خشك را دارد و نقش مهمي را در استتار آنها ايفا مي كند . معمولا روز را بدون حركت روي زمين يا روي درخت سپري مي كنند ، و بطور موازي ( به طول ) روي شاخه درخت مي نشينند . چابك و بي صدا پرواز مي كنند . اغلب تك‌زي هستند ، نر و ماده آنها همشكل است و روي زمين آشيانه مي سازند .
شبگرد بلوچي
انگليسي : Sykes’ Nightjar
فرانسوي : Engoulevent de Sykes
لاتين : Caprimulgus Mahrattensis
مشخصات :
22 سانتي‌متر ؛ شبگرد بلوچی نر خيلي شبيه شبگرد دشتي ، ولي كوچكتر از آن است و در وسط سه يا چهار شاهپر نخستين خارجي بال ، لكه هاي سفيد مشخصي دارد . يك سوم انتهايي دو جفت شاهپر كناري دم‌اش سفيد است . پرنده ماده شبيه نر است ولي سفيدي روي دم را ندارد و لكه هاي سفيد روي شاهپرهايش كوچكتر و كمرنگ است . روي هم رفته رنگ پرو بالش بيشتر قهوه اي و كمتر خاكي بنظر مي آيد . رفتارش شبيه ساير شبگردهاست .
زيستگاه :
مانند شبگرد دشتي است ولي گاه در شوره‌‌زارهاي با گياهان كم و پراكنده و زمينهاي آبياري شده
ديده مي شود . روي زمين آشيانه مي سازد
پراكندگي :
شبگرد بلوچی از جمله پرندگان بومي ایران و در مناطق مختص به خود از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است
شبگرد هندي
انگليسي : Indian Nightjar
فرانسوي : Engoulevent de I’inde
لاتين : Caprimulgus Asiaticus
مشخصات :
24 سانتي‌متر ؛ شبيه شبگرد معمولي ولي اندكي از آن كوچكتر است و يك لكه بزرگ سفيد روي هر يك از چهار پر نخستين خارجي بال دارد ( نر شبگرد معمولي روي سه شاهپر نخستين خارجي ، سفيدي دارد و در بال ماده آن سفيدي ديده نمي شود ) سطح پشتي آن خاكستري مايل به زرد است با رگه هاي سياه در وسط تارك و رگه هاي باريكتر روي پشت .در پس گردن بك نيم طوق نخودي دارد ، نوك دو جفت شاه‌پرهاي كناري دم آن سفيد است . سطح پشتي نخودي با راه‌راه هاي عرضي و لكه هاي نا مشخص دارد . در هر طرف گلوي نخودي رنگش ، يك لكه بزرگ سفيد ديده مي شود . در پرواز بالها و دمش خيلي دراز بنظر مي آيد ، رفتارش شبيه ساير شبگردهاست .
زيستگاه :
بطور عمده مناطق باز با بوته‌هاي خشك پراكنده ، جنگل‌هاي تنك يا زمينهاي زراعتي ناهموار در مناطق خشك و نيمه خشك . روي زمين آشيانه مي سازد
پراكندگي :
به درستی وضعيت شبگرد هندی نامعلوم است ، بنا به گزارش Zarudny تابستانها در منتهی اليه شمال شرقي ايران ديده شده است ، اخيرا يكبار در مركز فارس مشاهده شده است .
شبگرد معمولي
انگليسي : Nighter
فرانسه : Engoulevent d’europe
لاتين : Caprimulgus Europaeus
مشخصات :
26 سانتي‌متر ؛ صداي جالب توجه و مخصوص شبگرد معمولی ، شبها شنيده مي شود . بدني كشيده به رنگ قهوه اي مايل به خاكستري دارد كه پر از راه راه عرضي و خال هاي قهوه اي پررنگ و نخودي است و موجب همرنگي كامل آن با محيط مي شود . سرش پهن و تخت است ، با منقار خيلي كوچك و شكاف دهني خيلي بزرگ ، بالها و دمش دراز است . پرنده نر سه لكه سفيد نزديك انتهاي بال دارد و نوك شاهپرهاي كناري دم آن سفيد است . در طي روز بدون حركت و به حالت قوز كرده ، روي شاخه ها و يا روي زمين بسر مي برد ، شبها ضمن پرواز به تغذيه مي پردازد ، بدين ترتيب كه شاپركها را با پروازي بي صدا ، سبك و نامنظم تعقيب و شكار مي كند . در فصل زاد و ولد مكررا صداي بلند به هم زدن بالهايش شنيده مي شود ( رجوع شود به شبگرد دشتي ، شبگرد بلوچي و شبگرد هندي )
زيستگاه :
در زمينهاي وسيع غير محصور ، فضاي باز وسط جنگل‌ها كه در آن سرخس رويده باشد ، حوالي تپه هاي شني ديده مي شود .آشيانه مخصوصي نمي سازد و مستقيما روي زمين تخم مي گذارد .
پراكندگي :
شبگرد معمولی ازجمله پرندگانی ست که تابستانها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است .
شبگرد دشتي
انگليسي : Egyptian nightjar
فرانسوي : Engoulevent d’egypte
لاتين : Caprimulgus Aegyptius
مشخصات :
25 سانتي‌متر ؛ پروبالش خيلي كمرنگتر و به طور محسوس خاكي رنگتر از شبگرد معمولي است ولي رنگ آن در پرواز تقريبا يكدست بنظر مي آيد . هيچ يك از دو جنس لكه هاي سفيد مشخصي روي بال يا روي دم ندارند . اگر چه پره داخلي شاه‌پرهاي نخستين آنها تقريبا نيمه سفيد است
زيستگاه :
بيابانهاي شني و مناطق نيمه بياباني
پراكندگي :
شبگرد دشتی پرنده ای است که تابستانها از پراکندگی نسبتا فراوانی برخوردار است ، البته به صورت مهاجر عبوري و اتفاقی نیز در ناحيه درياي خزر و شمال شرقي ايران ديده مي شود .
http://www.rasekhoon.net/Article/Show-24485.aspx

تاریخ ارسال: 1390/10/12
تعداد بازدید: 1403
ارسال نظر