حیات دربيابان

حیات دربيابان
الف )پوشش گياهی
دمای زيادهمراه بانوسان شديدسالانه وروزانه،کم آبي،تبخيروتعرق شديد ازموانع رشدپوشش گياهی درمناطق گرم وخشک است.لذاپوشش گياهی ضعيف وفقير است .بااين حال درمناطق گياهاني وجوددارد که خودراباشيوه های مختلفي باشرايط خشک وکم آبي سازگارداده اند.
اگزروفايتهابزرگترين گروه گياهانی هستندکه باتعدیل ساختارفيزکی خودوتطابق باشرايط خشکي توانسته اندشرايط سخت خشکی وگرمای زيادراتحمل کرده وبه حيات خوددربيابانهاادامه دهند.بعضی ازاين نوع گياهان آب را درساقه خودنگه مي دارند.اين نوع گياهان داراي برگهای کمی هستند يابرگ ندارند.بعضی ازآنهابه جای برگ دارای خارهستندودارای روکشی مخصوص هستند،لذاتبخیروتعرق کمتری درسطح آنهاانجام می شود.کاکتوس هانمونه ای ازاين نوع هستند.
فراتوفيتهاگياهانی هستندکه باداشتن ريشه های درازوطولانی دردرون خاک،آب راازسفره های آب اعماق زمين به دست می آورند.درخت کهورنمونه ای ازاين گونه ها هست ،که دارای ريشه های عمقی وشعاعی است .
بعضی ديگرازگياهان رفتارخودرابادوره های خشک ومرطوب تنظيم نموده اند .بعضی  گونه ها باشروع فصل بهاربه سرعت رشد وگلهابازشده وبذروسپس،بعدازاينکه دوره حيات را طی نمودند،مي ميرند.
گونه های ديگربرای چندين سال به حيات خود ادامه مي دهندکه درزمان خشکی به خواب می روندوبه هنگام بارندگی شروع به رشدمی نمايند.اين فرايندممکن است پنج باردرسال اتفاق بيافتد.ممکن است دارای پوششی باشند که هم ازآن تغذیه می کنندوهم مانع خروج آب ازگياه شود.زنبق های صحرايی نمونه ازاين گونه هاهستند.
ب )زندگی جانوری
 حيوانات مانندگياهان درمناطق خشک  بامشکل کم آبي وشرايط زیست محيطی نامناسب روبروهستند.اماحيوانات نسبت به گياهان حساسيت بيشتری نسبت به دمای محيط خوددارند.آنهايابه گونه ای مستقيم تحت تاثيرانرژی ودمای خورشيدویا غيرمستقيم تحت تاثيرانتقال دمااززمين زیرپای خود(خاک وسنگها)وجريان هواقراردارند.دامنه اختلاف بالاوتغييرات شديدآن مي تواندمنجربه تلف شدن آنهابشود.
درکنارعامل دما،مشکل کم آبی نيزبرای حيوانات وجوددارد.لذاحیات حيوانات شکننده است.
پرندگان با راههای گوناگون خودراباشرايط گرماسازگارنموده اند.تخم گذاری درفصل بهار،آخرزمستان وتوليدمثل دراين زمان ومهاجرت دردوره گرمای شديدبه جاهای خنکتر،فعاليت ازهنگام سحرتاهنگام بالاآمدن خورشيدوباقی روزرادرسايه گذراندن ازراههای سازگاری پرندگان دراين مناطق است.
بسياری حيوانات مانندخزندگان،پستانداران درشب فعاليت می کنند امادرروز استراحت می نمايند.مارها،جوندگان،روباها،راسوهانمونه های ازاين جانوران هستند.
بعضی ازجانوران کوچک درطول روزبه داخل سوراخهای زيرزمينی می خزند.مانندموشها ، مارها.
مارمولک ها درطول روزفعاليت می کنندوروی زمين داغ با سرعت می دوند،ولی درسايه ها می ایستند.
جانوران بيابان ازراههای گوناگون آب موردنيازخودراتامين می کنند.بعضی ازحيوانات ازتغذیه توسط گياهان اين عمل را انجام مي دهندیاازشيره وصمغ گياهان بدست می اورندمانندانواع حشره ها.
انواع ديگری ازحيوانات باشکارحيوانات ديگر ،ضمن تغذيه، آب موردنيازخودراتامين می کنند.
چيتايايوزپلنگ
چيتااز سریعترين حيوانات است.اين حيوان درعرض کمتر3 ثانيه تا 100 کيلومتردرساعت سرعت می گیرد.
محدودزیست اين حيوان درافريقا(بوته زارهای نامیبيا)،جنوبغرب آسياازجمله ايران است.
نسل اين حيوان درخطرانقراض است.تحقيقات درافريقا نشان می دهداين حيوان دريک سال از 30مزرعه عبورکرده و3500 کيلومترراه طی نموده است.
درگذشته های دورمحدوده گسترش وسکونتگاه این حيوان دراکثرمناطق ايران بوده است ،اماازآنجاکه درسالهای اخيرشرايط زندگی اين حيوان دراکثرمناطق ايران بهم خورده است ،محدوده زندگی آن درمناطق حفاظت شده به خصوص دردشت کويراست .
http://www.biaban3.blogfa.com/post-4.aspx

تاریخ ارسال: 1390/10/28
تعداد بازدید: 1102
ارسال نظر