کاروانسرای دیر گچین

کاروانسرای دیر گچین، کاروانسرایی قدیمی است که در نزدیکی شهر ری واقع است. این كاروانسرا با عنوان مادر کاروانسراهای ایران در سال 1382 در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. قدمت این کاروانسرا به دوران سامانی و صفویه می‌رسد. یکی از دلایل نام نهادن کاروانسرای دیر گچین به عنوان مادر کاروانسراهای ایران [كاروانسرای دیر گچین، مادر كاروانسراهای ایران]، وجود کلیه مایحتاج مسافرین از جمله: مسجد، آسیاب، حیات خلوت، حمام و توالت عمومی در داخل کاروانسرا است. این کاروانسرا دارای 6 برج است که 4 برج در گوشه‌ها و 2 برج نیمه مدور در طرفین ورودی قرار دارد. كاروانسراى دیر گچین، بین راه شرق به غرب كاروانیان واقع شده بود، كه به نام‌هاى قصرالجعین، قصر گچ، دیر گچین، قلعه دیر، دژ كردشیر معروف بوده است. پایه‌هاى این كاروانسرا متعلق به یك آتشكده‌ در دوران ساسانى بوده كه در زمان صفویه از قلعه به كاروانسرا تغییر كاربرى یافته است. این كاروانسراى چهار ایوانه به دلیل وزش بادهاى كویرى در ضلع شمال شرقی، جنوب غربى احداث شده است. وسعت محوطه كاروانسراى دیر گچین به 12 هزار متر مربع مى‌رسد كه بناى كاروانسرا با وسعتى حدود 8 هزار متر مربع در میان آن احداث شده است. این بناى قدیمى داراى 43 حجره، ایوان شاه نشین، حیاط خلوت و 8 شترخانه، داراى منظر شاهى و 2 مغازه براى نگهدارى كالا، حمام و مسجد است. بنای امامزاده سید سلطان هم در بخش میانی روستای خاوه از توابع دهستان به نام عرب جنوبی بخش جواد آباد واقع شده است. بنای اصلی آن دارای پلان مربع بوده که در چهار گوشه دارای چهار طاقنماست و ورودی آن مستطیل شکل و گنبدی بر بالای آن قرار دارد. کاروانسرای دیرگچین در دوره های مختلف از جمله دوران صفویه و قاجار مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. با توجه به قدمت، وسعت و اهمیت آن که در بیشتر منابع و متون به عنوان مادر کاروانسراهای ایران از آن نام برده شده است و با توجه به طرح احداث جاده اصلی گرمسار به قم که از نزدیکی این بنا می‌گذرد، اداره کل میراث فرهنگی استان تهران تصمیم گرفت این كاروانسرا را به مکان توریستی و گردشگری تبدیل كند [مادر كاروانسراهای ایران احیا می‌شود]. همشهری آنلاین

تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 2365
ارسال نظر