مشهد اردهال؛ تلاقی مذهب و ملیت


امام صادق(ع)
هر كس برادرم علی را در دیار اردهال زیارت كند مانند كسی است كه جدم سید الشهداء را در كربلا زیارت كرده باشد .
حریم حضرت سلطانعلی صفا دارد                             نسیم تربت او عطر كربلا دارد
مشهد اردهال ، كربلای ایران
مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای : من به تمام امامزاده گان علاقمندم ، حضرت علی بن محمد الباقر (ع) كه جای خود دارد .
علامه مجلسی ( بحار الانوار ج 6 ص 415 روایت 36 ) : حضرت علی ( ع) در خطبه ملاحم ، بعد از جنگ جمل و هنگام خروج از بصره فرمودند : مردم در فتنه ها و كشتارهای آخرالزمان ، به كوهی كه آن را « وراردهال » گویند پناه ببرند .
علامه مجلسی  ( بحار الانوار ج 60 ص 214 روایت 27 ) : از احمد بن خزرج بن سعد ، از برادر خود موسی بن خزرج كه او گفت : من شنیدم از حضرت اباالحسن علی بن موسی الرضا ( ع ) كه فرمودند : « نعم الموضع والاردهال سپس فرمودند  : فالزم و تمسك به » آیا مكانی كه به آن اردهال می گویند می شناسی ؟ گفتم بلی . حضرت فرمودند : به آنجا تمسك پیدا كن ، پس خوب موضعی است زمین اردهال .
همچنین امام صادق ( ع ) این محل را همسنگ كربلا و زایرین اردهال را ، قرین زوار قبر جدش امام حسین (ع) به حساب آورده اند .

خلاصه ای از شرح حال حضرت علی بن باقر(ع)
حضرت سلطانعلی (ع) فرزند بلافصل امام محمد باقر (ع) و برادر بزرگوار امام صادق (ع) ، و ابوالزوجه امام كاظم (ع) می باشند . در سال دوم هجری قمری مردم فین و چهل حصاران ( كاشان ) نماینده ای بنام عامر بن ناصر را همراه با هدایای زیاد و تعدادی افراد ، روانه مدینه منوره ساخته و از امام باقر (ع) تقاضای پیشوا و مُبلغ برای هدایت و راهنمایی نمودند . این گروه بعد از گذشت هفته ها در راه ، به خدمت امام باقر (ع) رسیده و امام (ع) از آنان استقبال گرمی نمودند و فرمودند :
به من اجازه دهید تا فردا ، با خدای خود در مورد تقاضای شما مشورت نمایم و آن حضرت ، جدش پیامبر (ص) را در خواب دیده كه فرمودند : فرزندت علی را همراه این گروه نما ، ولی دیگر او را زنده درك نخواهی كرد و در آن منطقه به درجه رفیع شهادت نایل می آید . پس از آن امام باقر (ع) فرزندش سلطانعلی را مهیای سفر نموده و تا دروازه های مدینه این گروه را همراهی می نمایند .
هنگام ورود علی بن باقر (ع) به خطه كاشان حدود سه هزار نفر به استقبال آن حضرت آمده و گرداگرد شمع وجودش  جمع ، و مقدمش را گرامی داشتند .
آن حضرت به مدت سه سال در منطقه چهل حصاران ( فین و كاشان ) و منطقه اردهال ، به تبلیغ دین مبین اسلام مشغول و نماز جمعه را اقامت می نمودند .
( محل اقامه نماز جمعه آن حضرت در مسجد جامع كاشان ، واقع در میدان كهنه بوده است.
شناسنامه حضرت علی بن باقر (ع(
اسم : علی ( ابالحسن ، طاهر (
پدر : امام محمد باقر (ع(
مادر : ام ولد
همسر : ازدواج نموده اند ولی نام همسر ایشان مشخص نیست .
اولاد : احمد و فاطمه
تشریف فرمایی به ایران : حدود سال 113 هجری قمری
حاكم وقت : هشام بن عبداملك
تاریخ شهادت : 27 جمادی الثانی سال 116 هجری قمری
قاتل : ارقم شامی  ( لعنه الله علیه )
حوزه تبلیغ : چهل حصاران ( كاشان و فین ) و اردهال و بلاد قم
محل دفن : مشهد اردهال ( از توابع كاشان(
قتلگاه حضرت علی بن باقر (ع) میعادگاه عاشقان
در اسلام دو محل با نام قتلگاه داریم اوّل قتلگاه امام ، كه قتلگاه امام حسین است در كربلا و دوم قتلگاه امامزاده كه متعلق است به حضرت علی ابن محمد الباقر (ع) در اردهال .

قتلگاه آن حضرت از لحاظ جغرافیایی :

در امتداد همان كوهی است كه در دامنه آن مرقد مطهر ایشان واقع شده و تقریباً ما بین زیارتگاه و روستای خاوه قرار دارد . از شیخ ابوسعید ، مروی است : از روزی كه حضرت را در آن منطقه شهید كردند تا 50 سال بعد ، چون 27 جمادی الثانی می رسید ، آوای نوحه و گریه از دل هر سنگی برمی خواست و پس از آن مدت دیگر كسی آن صدا را نشنید . اكنون هزاران عاشق دلباخته اهل بیت عصمت و طهارت و ارادتمندان به حضرت علی بن باقر (ع) به قتلگاه آن حضرت مشرف و نماز خوانده و به حاجات مشروع خود می رسند .

مراسم شكوهمند قالیشویان اردهال
یكی از مشهودات تاریخ كه هیچ شك و شبهه ای در آن وجود ندارد سنت قالیشویان است كه همه ساله در دومین جمعه مهر ماه برگزار می گردد .
بیش از ده قرن است كه اهالی فین علیا و سفلی و خاوه سنت قالی شویی را برپا داشته اند كه این مراسم سنتی مذهبی ، یكی از مهمترین سنت های محلی تاریخی در ایران می باشد . آنچه در این مختصر می شود به عنوان فلسفه این كار اشاره كرد این است كه :
وقتی حضرت را به شهادت رساندند ، این خبر برای مردمی كه خبر شهادت مهمانی عزیز كه خود بانی دعوت او بودند ، برایشان بسیار ناگوار بود ، چونان سیلی بنیان كن با چوب به طرف اردهال حركت كرده وقتی به منطقه می رسند ، با بدن بی سر و غرق به خون حضرت علی بن باقر (ع) روبرو می شوند .
بدن مطهر را در چشمه آبی كه هم اكنون نیز موجود است شستشو داده و در بین قالی گذاشته و به حالت چوب به دست و حسین حسین گویان ، بدن را تشییع و به محلی كه خود حضرت سفارش كرده بود برده و دفن می كنند .
بر این اساس این سنت را همه ساله در سالگرد شهادت حضرت تكرار می كنند كه هم تجدید عهد و پیمان با اهل بیت است و هم اجرا كننده مراسمی هستند كه از افتخارات اجدادشان می باشد كه خود را موظف به ادای آن می بینند .
كیفیت برگزاری تنها مراسم مذهبی به تاریخ هجری شمسی ( مراسم قالیشویان)
ابتدا مراسم را با تلاوت آیاتی از قرآن شروع و پس از مدیحه سرایی و نوحه خوانی و سینه زنی ، مردم فین كاشان چوب به دست و حسین حسین گویان ، به طرف صفه صفا و درب ورودی حرم مطهر سراسیمه می دوند و قالی را از مردم عزدار خاوه تحویل گرفته و با همان حالت مضطرب و حسین حسین گویان به جلو می دوند و مقداری به عقب بر می گردند مانند این كه از جنازه محافظت می كنند به طوری كه كسی را قدرت نزدیك شدن به آنان نیست . با همان كیفیت قالی را به طرف چشمه آبی كه روبروی حرم شاهزاده حسین (ع) در باریكرسف قرار دارد برده و قالی را می شویند و به همین ترتیب بر می گردند و در ایوان صحن فینی ها قالی را به مردم خاوه تحویل می دهند .
)لازم به توضیح است كه قالی نماد جنازه حضرت علی بن باقر (ع) می باشد(.
و بدین ترتیب مراسم پایان می پذیرد .
قبور دیگر امامزادگان در منطقه اردهال :
در جوار قبر مطهر حضرت علی بن باقر (ع) قبور جماعتی از امامزادگان وجود دارد كه اسامی آنان در كتاب نور باهر تألیف آیت الله حاج شیخ محمد باقر مرندی آمده كه عبارتند از :
1. اسماعیل بن اسحاق بن الكاظم (ع)
2. همسر اسماعیل ، حكیمه خاتون ، ام عبدالله
3. عبدالله بن اسماعیل بن اسحاق بن الكاظم (ع)
4. عبدالوهاب بن اسماعیل بن اسحاق بن الكاظم (ع)
5. قاسم بن اسماعیل بن اسحاق بن الكاظم (ع)
6. كمال الدین الامیر شمس الدین و ینتهی نسبه الی علی بن باقر (ع)
7. شاهزاده حسین بن علی بن الحسین (ع)
8. شاهزاده زید بن امام علی النقی (ع)

سردابه اعجاب انگیز :
وقتی از پله های صحن بالا می رویم در ابتدای ورود به صفه صفا ، یك راهرو بوده كه الان سنگ كاری و پوشبده شده است . این راهرو در زاویه ضلع شرقی ایوان قرار دارد كه سردابه در منتهی الیه آن قرار دارد و تا به حال دو مرتبه بازگشایی شده است :
مرتبه اول : مرحوم اعتضادالدوله پسر سپه سالار ایران و داماد ناصرالدین شاه قاجار و حكمران قم در سال 1313 هجری قمری ، برای زیارت سردابه در محل مدفن حضرت سلطانعلی آمد و تقاضا كرد كه او را به محل مشرف نمایند ، وی در محل با اجساد طیب و طاهر روبرو گشته و حال رقت باری به ایشان دست داد . به گفته وی روی گونه بعضی از اجساد ، آثار خون مشاهده نمودم .
مرتبه دوم : بنابر آنچه در كتاب نور باهر آمده است به تقاضای حضرت آیت الله مرعشی نجفی در سال 1341 ه .ش كه برای زیارت مشرف شده و دستور دادند درب سردابه را باز نمایند ، سردابه ای به طول و عرض سه متر در شش متر و عمق سه و نیم متر و داخل سردابه حدود یكصد تخته تابوت ، كه به صورت چند ردیف ، سه تا سه تا روی هم چیده شده و تابوت ها باز و بدن ها تازه و سالم به چشم آمده است .

عناصر مشترك و مشابه حماسه اردهال و حماسه كربلا

حماسه اردهال :
- نامه نوشتن فینی ها به امام باقر (ع) و فرستادن آن نامه با دو پیك
- بر افراشتن خیمه در صحرای اردهال
- شهادت حضرت در روز دهم پاییز
- نماز خواندن حضرت پیش از شهادت
- بریدن سر حضرت و فرستادن آن به دارالسلطنه قزوین
- دفن سر حضرت در قزوین یا در كنار بدنش در اردهال
- خاك سپاری پیكر حضرت سه روز پس از شهادت
- حمل پیكر حضرت با قالی
- خونخواهی كردن فینی ها و خاوه ای ها و كشتن قاتلان حضرت و یارانش
- نشانه گذاری روی قبر حضرت علی ابن الباقر (ع) به دست عموزاده اش غیاث الدین
- گرد آمدن فینی ها با چوب و چماق و بیل و بر پا كردن مراسم سالگرد شهادت حضرت علی ابن امام محمد باقر (ع)
حماسه كربلا :
- نامه نوشتن كوفیان به امام حسین (ع ) و فرستادن آن نامه با دو پیك
- برافراشتن خیمه در صحرای كربلا
- شهادت امام حسین (ع) در روز دهم محرم
- نماز خواندن امام حسین (ع) پیش از شهادت
- بریدن سر امام و فرستادن آن به دار الخلافه یزید
- دفن سر امام در دمشق یا در كنار بدنش دركربلا
- خاك سپاری پیكر امام سه روز بعد از شهادت
- حمل پیكر امام با بوریا
- خونخواهی كردن كوفیان و كشتن قاتلان امام و یارانش
- نشانه گذاری روی قبر امام حسین به دست امام زین العابدین
- گرد آمدن مردم بنی اسد با بیل و كلنگ در كربلا و برپا كردن مراسم سالگرد امام حسین (ع ) در ایام محرم و صفر

سهراب سپهری شاعر معاصر ایران

« به سراغ من اگر می آیید ، نرم و آهسته بیایید مبادا كه ترك بردارد چینی نازك تنهایی من »
سهراب سپهری سراینده اشعار نو ، در پانزدهم مهر ماه سال 1307 هجری شمسی ، نزدیك اذان ظهر در كاشان متولد گردید . نام پدرش اسدالله خان و نام مادرش خانم فروغ ایران و نام پدر بزرگ ایشان میرزا نصرالله خان سپهری می باشد . همچنین مادر سهراب فرزند ملك المورخین و نواده لسان الملك سپهری مؤلف كتاب مشهور ناسخ التواریخ است .
سهراب سپهری سرانجام در سال 1359 در سن 52 سالگی در بیمارستان ساسان تهران بر اثر سرطان خون درگذشت و در صحن عامر بن ناصر در جوار بارگاه ملكوتی حضرت علی بن باقر(ع) دفن گردید كه در حال حاضر مزار ایشان سالانه پذیرای ده ها هزار گردشگر ایرانی و خارجی می باشد .
خانه دوست كجاست ؟
خانه دوست كجاست ؟ در فلق بود كه پرسید سوار ، آسمان مكثی كرد .
رهگذر شاخه نوری كه به لب داشت به تاریكی شن ها بخشید و به انگشت نشان داد سپیداری وگفت :
نرسیده به درخت كوچه باغی است كه از خواب خدا سبز تر است و در آن عشق به اندازه پرهای صداقت آبی است .
می روی تا ته آن كوچه كه از پشت بلوغ ، سر بدر می آرد .
پس به سمت گل تنهایی می پیچی ، دو قدم مانده به گل زیر پای فواره جاوید اساطیر زمین می مانی و تو را ترسی شفاف فرا می گیرد .
در صمیمیت سیال فضا خش خشی می شنوی كودكی می بینی ، رفته از كاج بلندی بالا ، جوجه بردارد از لانه نور ، و از او می پرسی :
خانه دوست كجاست ؟

كی آشیان - سایت جامع گردشگری و میراث فرهنگی کاشان

 

تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 3765
ارسال نظر