اب انبار محله درب ریگ آران و بيدگل


اين آب انبار يکی از آب انبارهای قديمی و سابقه دار شهرستان آران و بيدگل محسوب می شود که در مجموعه تاريخی کوی دربريگ بیدگل قراردارد. این مجموعه تاريخی شامل يک حسينيه و يک بازارچه نيز است که يک ميدان مستطيل شکل آن ها را به هم متصل می کند و در مورد قدمت اين مجموعه تاريخی با توجه به سبک معماری و تاريخ درج شده درسنگ نوشته کنار سردر آب انبار که به حروف ابجد است می توان به يقين گفت که مربوط به دوره صفويه و سبک معماری اصفهانی است . 
اين بنا در قطعه زمينی به مساحت  300  مترمربع احداث شده است . پاشير و راه پله آن از ميدان دربريگ راه دارد و دارای سر در زيبايي است که سنگ کتيبه ای در آن محل نصب گرديده وگويا افرادی در ساليان قبل آن را تعمير کرده اند ، که تاريخ آن ذکر شده است . در بالای راه پله ها يک اتاقچه کوچک وجود دارد که به تربه ( نماز خانه کوچک ) معروف است . در ضمن اين بنا بادگير زيبا و رفيعی نيز دارد . مخزن آب انبار دارای 4 چشمه است و يک ستون در وسط آن قرار دارد و بار سقف را تحمل می کند . در گوشه های سقف از چيزی شبيه گوشواره استفاده شده است تا بار سقف به فضای راست گوشه مخزن منتقل شود . در داخل مخزن گوشه ها بصورت پخ و وسط دهنه ها درسطح ديوارهای حاشيه مخزن بصـورت منحنی کار شـده است تا جلوی فشار آب را بگيرد . عمده مصـالح بنا را خشت تشکيل می دهد اما در قديم ساروج برای آب بندی آن نيز استفاده می شده است .
این آب انبار که در قسمت شرقی میدان درب ریگ و در جوار حسینیه ای به همین نام واقع است دارای مخزنی بزرگ به شکل چهار گوش است که 35 پله از سنگ در راچینه آن قرار گرفته است.آب انبار درب ریگ هم اکنون توسط تانکر آب گیری می شود و آب آن مورد استفاده مردم محله یزلان و درب ریگ است. در قسمت فوقانی این آب انبار مسجد کوچکی قرار داشته که چند سال اخیر به همت میراث فرهنگی وکمک اهالی بازسازی و تعمیر شده است. در طرف راست دیوار ورودی بر روی سنگ بزرگی تاریخ بنا وسازنده آن را چنین می خوانیم :
 «هو الله سبحانه، انما وقع بناء هذا البر که مع المسجد المرفوع علی سطح ملاجها فی ازمنه الا و الامان من ایام سلطنۀ صاحب القرآن وارث الملوک بالعدل و الاحسان المؤید بتاًییدات الملک المنان شاه عباس بن شاه صفی الصفوی بهادر خان من عمدۀاتجار و الصواحب الکرم المشرف بزیارت بیت الله الحرام خواجه حاجی محمد باقر آرانی بسعی ابن احب الخلف السدید الراجی الحاج محمد باقر ابن المعز المکرم جامع الحامد و السیم الخواجه حاج محمد فنفعها الله الولی الحمید وبذاالک البر الساری و الخیر الجاری فی الدارین و قد اتفق اتمامها فی سنه سبعین بعد الف الهجریه»
ودر حاشیه سنگ حجاری شده:

حاجی خیر سلــــــــــــــیم الطبع         که به نام سلــــیم بود سمر
کف او معدن سخـــــــــــــــا وکرم      دل او منبــــــع کمال و هنر
طرح حوضی به بیدگل انداخت         که از آن کام آرزوتر شد
بهر تاریخ آن شــــــــعاعی گفت         آب این برکه آمد از کوثر

 
بر اساس ماده تاریخ این آب انبار که سال 1070هــ ق را نشان می دهد و ماده تاریخ آب انبار میدان بزرگ که تاریخ 1060 هــ ق را نشان میدهد . بنای این دو آب انبار با یکدیگر 10 سال اختلاف دارد. آب انبار درب ریگ به شماره 17490 به ثبت آثار تارخی رسیده است.

تاریخ ارسال: 1348/10/11
تعداد بازدید: 2644
ارسال نظر