معرفی شهرستان آران وبیدگل

معرفی شهرستان آران وبیدگل
شهرستان آران وبیدگل از توابع استان اصفهان است که با ۶۰۵۱ کیلومتر مربع وسعت، در شمال این استان قراردارد. مرکز این شهرستان شهر آران و بیدگل است. شهرستان آران و بیدگل که درحاشیه جنوب غربی کویر مرکزی ایران واقع شده از شمال به دریاچه نمک آران و بيدگل و استان‌های سمنان و قم ، از غرب به شهرستان کاشان،از جنوب به شهرستان نطنز واز شرق به شهرستان اردستان محدود است.
ارتفاع متوسط آن ازسطح دریا ۹۱۲ متر و در مختصات۵۱ درجه و ۲۹ دقیقه طول جغرافیایی و۳۴ درجه و ۱۴دقیقه عرض جغرافیایی می‌باشد. آران و بیدگل بخش وسیعی از دشت آبرفتی حوضه جنوبی دریاچه نمک بوده و شیب آن از جنوب به شمال است. در قسمت‌های شرق و شمال آن، تپه‌های ماسه‌ای به صورت نواری ازجنوب شرقی به شمال غربی کشیده شده که طول آن درحدود ۱۲۰ کیلومتر و عرض متوسط آن ۲۵ کیلومتر و ارتفاع آن بین ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ متر است و در اصطلاح محلی به بند ریگ شهرت دارد. درنواحی جنوب و جنوب غربی این شهرستان، دشت‌های کاشان و راوند واقع اند و در میان آن‌ها خشک رودهایی به وجود آمده که سیلاب‌های پراکنده و آبهای اضافی دامنه‌های شمالی ارتفاعات جنوبی کاشان را به دریاچه نمک منتقل می‌کند. آب وهوای منطقه، کویری است.
تقسیمات کشوری
این شهرستان دارای دو بخش مرکزی و کویرات با سه دهستان و ۱۵ روستا است. بخش مرکزی آن شامل نوش آباد و روستاهای نصرآباد، علی آباد، یزدل و محمدآباد و بخش کویرات آن شامل ابوزیدآباد و روستاهای حسین آباد، فخره، علی آباد، قاسم آباد، شهریاری، یزدلان، ریجن و کاغذی است. جمعیت شهرستان بر اساس آخرین سرشماری عمومی کشور که در سال ۱۳۸۵ انجام شد بالغ بر ۱۰۰۰۰۰ نفر بوده‌است.
شهر نوش ابادنگین افتخار و ریشهٔ تاریخی منطقه
شهر زير زميني نوش آباد
شهر زیر زمینی(اویی)که در زیر بافت شهر نوش آباد بصورت دست کن ایجاد شده و چندین هزار متر وسعت دارد از عمق 4متری تا عمق 18متری زمین فضاهای متعددی از جمله اطاق راهرو و چاههاو کانالهای زیادی برای در امان ماندن از دست اشرار کنده شده است.این معماری بی نظیر با این شکل ساختاری در جهان منحصر به فرد بوده و تاکنون با توجه به آثار به دست آمده در کاوش های باستان شناسی قدمت آن به قبل از اسلام بر می گردد که در دوره های مختلف تاریخی کاربرد نظامی و دفاعی داشته است.این مجموعه به لحاظ سیستم دفاعی و پناهگاهی آن تا سال 1381 هیچ اطلاعات مستندی از آن در دست نبود و به دخمه های اسرار آمیز شهرت داشت. راههای ورود به داخل این مجموعه از طرق مختلف و به شکل مخفی در منازل یا داخل قلعه خشتی در مجاور شهر و یا محلهای پر جمعیت و داخل کانالهای پایاب هایی که از زیر خانه ها و برای گذرآب قنوات ایجاد شده،چاههای داخل مساجد و باغها و بازارهاو هر جایی که در زمان حمله دشمن امکان دسترسی سریع و فرار ساکنین را فراهم می نموده ،ایجاد شده است.در بعضی منازل قدیمی که در قسمت مطبخ خانه آن چاهی برای ورود به این فضاها حفر نموده و در دهانه چاه را با تنور به طرز ماهرانه ای پوشانده و انتهای تنور که در دهانه چاه قرار گرفته را با تابه گلی مسدود و روی تابه را خاکستر ریخته ودر مواقع اضطراری افراد از داخل تنور وارد شهر زیر زمینی شده و دوباره انتهای تنور را مسدود به شکلی که هیچ اثری از ورودی به اویی ها معلوم نمی شود.در طول مسیر شهر زیر زمینی اطاقهایی به ابعاد مختلف برای اسکان موقت حفاری کرده اند.در بدنه اطاقها تعدادی تاقچه مشاهده می شود.هر اطاق 180سانتی متر ارتفاع دارد.افراد داخل اویی برای استراحت و در امان ماندن از دست دشمن تمهیدات زیادی را به کار بسته اند تا حتی در عمق18 متری زیر زمین هم مورد حمله دشمنان قرار نگیرند. اطاقها به شکل تو در تو و با راهروهای زاویه دار که دید مستقیم را با فضای بعدی از بین می برد،ساخته شده است. در 20سانتی متری زیر سقف و به فاصله 1متر در تمام بدنه اطاقها حفره هایی برای قرار دادن چراغهای پیه سوز جهت تامین روشنایی فضاها تعبه گردیده است.چندین پیه سوز به دست آمده با قدمت 700سال حکایت از این ماجرا دارد.در زیر سقف راهرو ها و اتاقها آثار لبه تیز کلنگها به خوبی مشاهده می شود. به لحاظ سختی زمین منطقه ،این فرضیه را تقویت می کند که وسایلی که برای حفاری استفاده می کردند،سر آنها از جنس الماس باشد. در بدنه دیوار اطاقها و در بعضی از آنها چاهکهایی مشاهده می شود که به سختی می توان وارد آن شد .که ارتفاع این چاهکها 3تا 5متر می باشد که راه ارتباطی به طبقات بعدی است.در دهانه هر چاهک تعدادی قلوه سنگ و یک تحته سنگ به اندازه دریچه چاهک قابل رویت است که در مواقع احساس خطر یا ورود هوای آلوده یا دود به طبقات با تخته سنگ دریچه را مسدود و یا اگر دشمن قصد ورود به فضاها را داشته با سنگها که حکم وسایل و ابراز دفاعی را می کرده بر سر مهاجمین می کوبیدند.راههای ورودی به طبقات بعدی طوری حفاری شده که هر کس قصد ورود به فضاها را دارد ناگزیر باید از پایین به بالا حرکت کند که قدرت دفاعی افراد مهاجم را به صفر می رساندواین ساختار دفاعی به گونه ای است که تسلط کافی را برای مقابله با دشمن فراهم می کند.هر فضا شامل چندین اطاق و راهرو و توالت می باشد که راهروی ورودی به این فضاها که برای پناه حداقل 10نفر می باشد و در وسط راهرو اصلی درست در قسمت پیچ راهرو،سکویی کنده شده که محل نشستن نگهبان می باشد.کار نگهبان کنترل خروج و ورود افراد و اعلام خطر و شناسایی دشمن می باشد .در زمانی که نگهبان در این قسمت قرار می گیرد دیگر افراد داخل مجموعه با خاطری آسوده به استراحت می پردازند تا اینکه اعلام خطری از سوی نگهبان داده شود.که باز در انتهای این مجموعه راهی از طریق چاهکی مخفی برای فرار به طبقات بعدی اندیشیده شده است.برای معطل نگه داشتن دشمن و ایجاد ترس و وحشت بر دل دشمنان تله های فیزیکی زیادی بر سر راهشان ایجاد می کردند از جمله اینکه در وسط اطاقها چاههای بسیار عمیقی وجود دارد که با تخته سنگی که در وسط آن دستکهایی قرار دارد و روی آن را باخاک می پوشاندند و به لحاظ تاریک بودن فضاو عدم دید کافی با قرار گرقتن دشمن روی تخته سنگ ،سنگ دوران شده و دشمن را به قعر چاه می فرستاده.یا اینکه راههای گریز زیادی را به صورت راهرو پیچ در پیچ ایجاد کرده که به محض ورود به آن وارد فضاهای تودرتو شده و دور خود دورزده دیگر مسیر اصلی به لحاظ همشکل بودن راهرو ها قابل تشخیص نمی باشدو دشمن را سرگردان می کردند.با توجه به تو در تو بودن فضاها هیچ گونه مشکل تنفسی احساس نمی شود و این یکی از شگفتی های داخل این مجموعه می باشد.افراد تا زمانی داخل اویی ها می ماندند که از برقراری امنیت داخل شهر اطمینیان حاصل می کردند.هوای داخل از طریق چاهایی که به صورت غیر مستقیم به سطح زمین مرتبط بوده تامین می شود.خمره ایی که هم از داخل هم از بیرون لعاب داده شده و به صورت گلهای بر جسته و منقوش می باشد در داخل فضاها کشف شده نشان از آن دارد برای نگهداری روغن چراغ و یا آذوقه کاربرد داشته است.آب مصرفی و شرب ساکنین داخل شهر زیر زمینی توسط راههای مخفی که به پایابهای مرتبط به رشته قنات ها بوده و از زیر زمین می گذرد تامین می کردند.این فضاها نه تنها در سطح زیرین شهر گسترده شده تا حصار بیرون شهر و حتی شهر تاریخی و تالار نیاسر راه دارد.راههای مختلف دیگری به برون شهرنوش آباد از زیر زمین مشاهده شده که به چاههای داخل قلاع اطراف شهر مرتبط می باشد.
راهها
آران و بیدگل از طریق دو جاده اصلی به فاصله‌های ۵ و ۹ کیلومتر به کاشان مرتبط واز این دو مسیر که بر سره جاده‌های ارتباطی تهران به استان‌های جنوب و جنوب شرغی و راه آهن سراسری کشور قرار دارد، به شبکه راه‌های اصلی کشور متصل می‌گردد. همچنین این شهرستان با راههای ارتباطی فرعی به بخش‌ها و روستاهای تابعه خود و با دو راه کاروان رو قدیمی از شمال به شهرهای ورامین و قم ارتباط دارد. ادامه این راه قدیمی از جنوب شرقی شهرستان به اردستان و نائین تا جنوب شرق کشور امتداد میابد.
تاریخچه و سبب نامگذاری
مردمان اين شهر از قوم کاس يا کاسپين هستند که از ناحیه قفقاز در غرب دريای خزر به داخل ايران مركزی كوچ كرده اند. آران يا آلان يعنی كاشانه و لانه نيز هست. نام كاشان و قزوين نيز از نام اين قوم کاسپین ها گرفته شده است. گروهی از اين قوم با همين تن صدا در ونيز و در محله آرانز زندگی مي كنند.
از در صد بيماري فاويست و تب مالت و...لوسمي كه مخصوص مناطق دريا ها مي باشد با همان درصد طبق يكي از تحقيقات دانشگاه علوم پزشكي كاشان در منطقه آران وجود داشته است كه نشان می‌دهد اين كوچ صورت گرفته است.
در منابع کهن نام این شهرستان چه به صورت ترکیب فعلی و چه جدا نیامده‌است. آنچه درباره پیشینه آران و بیدگل می‌توان گفت این است که پس از ویرانی شهر باستانی سیلک در اثر حوادث و تحولات گوناگون ، در اطراف آن آبادی‌های کوچک و بزرگی به صورت قلعه و حصار پدید آمد. این منطقه به نام چهل حصاران شهرت یافت . پس هر یک از این قلعه‌ها به مناسبتی نام گذاری شد . اسامی آران، آرو، آر، و بیدگل، بده گل، و گل، نامهای رسمی و محلی این منطقه‌است . دربارهٔ سبب این نام گذاری نظریات متعددی ابراز شده که برخی از آنه اشاره می‌شود.
کلمه آران به معنای جایگاه مقدس، مکان گرمسیر و ... آمده واصل آن از آرین (نام دیگر قوم آریا یا ایریا) بوده و بیدگل به معنای بی گل یا از کلمه بی بی گل یا ویگل و بی گل گرفته شده‌است .
در باره نام گذاری آران چنین آمده‌است که: "... و آران بن قاسان اکبر بوده استکه پدر اوقاسان اکبر باشد . بنا بر قولی بانی اصل بلد کاشان بوده‌است و آران مذکور آن قریه را بنا کرد وبه اسم خود موسوم ساخت وگویا همان قنات مزرعه آران دشت را هم آران بن قاسان جاری نموده باشد وبه اسم خود مسعی کرده باشد یعنی دشت آران .
گویش
زبان اهالی آران وبیدگل، فارسی رایج ولی دارای لهجه‌های متفاوتی است. زبان محلی این منطقه که در اصطلاح به آن زبان دهی می‌گویند از زبان‌های پهلوی قدیم است که تا این زمان در سرتا سر شهرها و بخش‌های حاشیه کویر ((نطنز ،بادرود ،زواره و...)) با اندک تفاوت در لهجه رایج است و با زبانهای دیگر ایرانی چون آذر بايجاني، لری، کردی و مازندرانی وجوه مشابهی دارد. به طور کلی گویش‌های پهنه کاشان، خواه روستاهای درون کوهساران و خواه آبادی‌های گسترده در کویر و دشت آن، هم از لحاظ واژگان و هم از لحاظ دستوری و آوایی اهمیت خاصی دارد. در سال‌های اخیر تحقیقات پراکنده‌ای در باره گویش آران وبیدگل صورت گرفته که مفصل ترین آن در زمینه دستور زبان و فرهنگ واژگان محلی ، کتاب زبان کویر تالیف عباس علی جان زاده‌است .
آب و هوا
آب و هوای منطفه، کویری است. فصل تابستان آن از نیمه خرداد تا نیمه آبان ماه گرم و سوزان و فصل زمستان آن که از ماه آذر تا پایان اسفند طول می‌کشد سرد وخشک و عمر فصل‌های بهار و پاییز کم می‌باشد. حداکثر درجه حرارت در تابستان گرمترین ماه (تیر) به ۴۸ درجه سانتی گراد و حد اقل درجه حرارت در زمستان تا ۵ درجه زیر صفر می‌رسد و زمان یخبندان مدت بیست وچهار روز در ماه‌های دی و بهمن است. اختلاف دما در شمال و ارتفاعات جنوبی واقع در شهرستان کاشان، باعث ایجاد جریان‌های مختلف هوایی و بادهای قبله، خراسان، شمال، شهریاری و سام و.. در طول سال می‌گردد. بارش باران در این منطقه کم و بیشترین موسم بارندگی از ماه آذر تا اردیبهشت و بارش برف در ماه‌های دی وبهمن است.
معادن
در اعماق و سطح زمینهای نواحی شمال این شهرستان ، معادن غنی فراوانی وجود دارد که مهم‌ترین آنها حوزه‌های وسیع و دست نخورده نفت و دریاچه نمک با وسعت ۲۰۰۰ کیلومتر مربع به عنوان بزرگ‌ترین و بهترین ذخیره نمک آبی (خوراکی و صنعتی) و ترکیبات منزیم می‌باشد که مورد استفاده قرار گرفته و در حاشیه آن، معادن خاک رس مرغوب، کائولن، سولفات سدیم، سیلیس، باریت و خاک‌های صنعتی وجود دارد که در صنایع نسوز و سرامیک سازی، شیشه، ریخته گری، مواد شوینده، آلیاژها و صنعت پزشکی در داخل و خارج کشور کاربرد فراوان دارد. همچنین معادن شن و ماسه نرم این شهرستان در حال بهره برداری است.
نوشتار اصلی: دریاچه نمک آران و بيدگل‎
این دریاچه در کویر مرکزی ایران قرار گرفته‌است. موقعیت خاص دریاچه مذکور و نحوه تشکیل چند ضلعی‌های منظم لانه زنبوری نمک جاذبه‌های فراوانی ایجاد نموده‌است. دریاچه نمک در فاصله ۵۵ کیلومتری شمال آران و بیدگل قرار دارد و از دیر باز جهت تامین نمک طعام مورد بهره برداری قرار گرفته‌است. یکی از جاذبه‌های گردشگری این منطقه‌است. نحوهٔ تشکیل چند ضلعی‌های منظم با دیواره‌های کریستالی و بلوری در سطح دریاچه از منظره چشم نوازی برخوردار است و چنانچه راه ارتباطی آن ساماندهی شود می‌تواند به یکی از مناطق سیاحتی تبدیل شود کما اینکه هم اکنون نیز سیاح و جهانگرد داخلی و خارجی از آن بازدید می‌کند. مضافا اینکه سایر مناطق کویری و گیاه‌های مختلفی که در اطراف ان میروید به طور کلی از نظر اکوسیستم حائز اهمیت است. در نیمه دوم شهریور ماه تا مهر ماه گروهی از پرندگان مهاجر به خصوص فلامینگو و لک لک به این منطقه روی می‌آورند و این منطقه زیستگاه حیوانات مختلفی مانند آهو، کفتار، کرکس، خرگوش صحرایی، مار و گرگ می‌باشد.
صنعت
قبل از رواج قالیبافی صنعتی، درصد قابل توجهی از خانواده‌ها، هم‌زمان با فعالیت‌های کشاورزی و دامداری، به بافت گلیم و جاجیم، انواع پارچه‌های نخی و ابریشمی، کوزگری، فخاری، عصاری و سفال سازی اشتغال داشتند . با ورود صنعت قالیبافی درچند دهه اخیر و افزایش درآمد آن تا چند برا بر درآمد کشاورزی، بیش از ۸۵٪ خانواده‌ها به این صنعت و مشاغل جنبی آن مثل نقشه کشی، رنگ رزی، چله دوانی و... روی آوردند به گونه‌ای که قالیبافی و مشاغل جنبی آن نقش مهمی در وضع مالی واقتصادی مردم این شهر و منطقه کاشان پیدا کرده است. در سال ۱۳۶۹ شهرک صنعتی درزمینی به مساحت ۲۰۰ هکتار در شرق جاده قدیم آران و بیدگل به کاشان احداث و در محدوده آن حدود ۲۵۰ کارخانه با مجتمع اداری، پارک، مجموعه ورزشی و پایانه باربری پیش بینی گردید. هم اکنون بیش از صد واحد از کارخانه‌ها به تولید فرش ماشینی اشتغال دارند و دیگر واحدهای تولیدی آن که شامل تولید مواد شیمیایی، بهداشتی، ساخت ظروف و لوازم خانگی و موتور پمپ و... است محصولات خودرا برای مصرف به بازارهای داخلی وخارجی عرضه می‌نماید. تعداد افراد شاغل دراین شهرک بیش از ۳۰۰۰ نفر می‌باشد.
http://www.behzistyaranbidgol.com/%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D9%84.html

تاریخ ارسال: 1390/10/18
تعداد بازدید: 3536
ارسال نظر