ابرکوه (ابرقو)

    ابرکوه (ابرقو)

    موقعيت طبيعي

    شهرستان ابرکوه در اقلیم گرم و خشک و در منطقه کویر واقع شده ، هوای آن در تابستان گرم و خشک است . چنانکه درجه حرارت آنجا درتابستان تا 40 درجه بالای صفر و در زمستان سرد و تا 5 درجه زیر صفر می رسد و بارندگی در آنجا بسیار کم است . خصوصیات زمین منطقه در کل ابرقو بستری سنگی موجود است که حاصل ترکیبات رسوبی از دورانهای قبلی زمین شناسی است و با توجه به میزان بارش کم و اندک در ابرقو این بستر سفت و محکم ، همچنان در اکثر مناطق وجود خود را حفظ کرده است ، با توجه به اظهارات معمرین در چند دهه گذشته اثری از وقوع زلزله مشاهده نشده است.
    در روایت اسلامی و در اساطیر محلی‌‌ ‌ نقل شده است که بعد از پراکنده شدن دوباره مردم پس از توفان نوح، در سرزمینی‌ قومی‌ به نام سبا زندگی‌ میکردند. آنها سرزمین آبادی داشتند، سرزمین آنها از 12 شهر تشکیل شده بود که هر شهر به نام یکی‌ از برجهای نامیده شده بود.
    در هر شهر درختی‌ تنومند قرار دشت که مردم آن دیار آن را مقدس می داشتند؛ اما کم کم فریب شیطان آنان را به عبادت این درختان واداشت و آنان این درختان را همچون خدای خویش پنداشتند.


    آخر هر ماه مردم به عبادت درخت آن شهری میرفتند که به نام آن ماه نامیده می‌شد. اما خدای خدایان اینان درختی‌ بود که در آخرین ماه سال یعنی‌ اسفند واقع شده بود . اینان آخر سال به عبادت این درخت میرفتند و 13 رو به عبادت آن درخت میپرداختند.
    گویند که روز سیزدهم نوروز تمام این قوم گرد این درخت جمع میشدند. شیطان وارد درخت می‌شد و آن را تکان میداد و ندایی‌ از درخت خارج میکرد که ای بندگان من بپرستید مرا!
    به هر حال پیامبری بر اینان مبعوث شد که آنان را هدایت کند. اما این قوم او را در چاهی‌ گزشتند و در آن چاه سرب مذاب ریختند تا چاه پر گردید.
    پس از کشتن پیامبر عذاب الهی‌ نازل شد.
    تمام آن قوم و بسیاری از درختان مقدسشان از جمله درخت اسفند از بین رفتند و خداوند آنان را مانند ثمود و عاد موجب عبرت انسانها قرار داد.
    اما جالب است بدانید که این سرزمین در دشت ابرکوه در استان يزد واقع شده است، هنوز چندین روستا با همان نام هزاران سال پیش در آنجا نامیده میشوند:
    فراقه (فروردین)، اردی(اردیبهشت)،اسد آباد (مرداد)، مهراباد و اسفند آباد. اما جالب است بدانید که به احتمال قوی سرو چهار هزار ساله ابرکوه نیز یکی‌ از همان درختان مقدس آن دیار بوده است. درختی‌ که هنوز پا برجاست و با زیبائی‌ خود به کویر شکوهی‌ تازه می بخشد.

    سيدون علي نقيا , منار سردر نظاميه ,گنبد عالي (گنبد علي) ابرقو
    سيدون علي نقيا
    بنائي است چهارضلعي كه از خشت ساخته شده و در محله بنادان ابركوه واقع شده است. گنبدي آجري و بلند دارد كه متأسفانه ثلث آن از سوي شمال فرو ريخته است. اين بنا قطعه مقبره بوده است تاريخ‌نويسان تاريخ آنرا سال 750 هجري مي‌دانند. هر ضلع اين بنا از داخل 5/8 متر و كلفتي ديوار 25/1 متر و بلندي آن تا زير گنبد تخميناً 9 متر مي‌باشد.

    منار سردر نظاميه
    كنار خيابان اصلي شهر دو منار مرتفع بر روي سردر بلند به چشم مي‌آيد كه مردم آنرا منار و سردر نظام‌الملك مي‌خوانند. نقل است در محل مسجد بازار و مدرسه هم وجود داشته است. اغلب شنوندگان و بينندگان تصور مي‌كنند كه اين بناي مخروبه به نظام‌الملك وزير مشهور عصر سلجوقي است ولي نظام‌الملك ابرقويي كه در قرن ششم مي‌زيست و پسرش اسماعيل‌بن‌نظام‌الملك مي‌باشد كه از ادبا و دانشمندان بوده است. كه اكنون از آنها نشاني دردست نيست سراسر بدنه مناره‌ها از كاشي فيروزه‌اي رنگ به خط كوفي بنايي شده است. كلمات ا… اكبر به صورت پيچ روي مناره‌ها به چشم مي‌خورد. اين بنا در قرن هشتم هـ.ق بنا نهاده شده است.

    گنبد عالي (گنبد علي) ابرقو
    اين مقبره يادبود يكي از سالمترين گنبدهاي دوره سلجوقي و از نفايس هنر ايران است كه بر روي تپه‌اي مشرف به جاده و شهر قرار گرفته است. اين بناي سنگي كه روي سكوي چهارگوشه اي در 2 متري سطح زمين واقع شده، سنگهاي آن بوسيله ملاطي مخلوط و متشكل از گچ، خاكستر، آهك و ماسه روي هم چيده شده‌اند. از متن كتيبه آجري بالاي گنبد چنين بر مي‌آيد كه اين گنبد در سال 448 هجري به فرمان فيروزان نامي ساخته شده است. اين گنبد هشت ضعلي با ابعاد هر ضلع 8/6*4/5 است.

    يخچال خشتي ابركوه , خانه آقازاده
    يخچال خشتي ابركوه
    اين بنا فرمي مخروطي شكل دارد و حدود 12 متر ارتفاع آن مي‌باشد و قدمت آن به عهد قاجاريه باز مي‌گردد. داخل اين بنا را به ميزان 6 متر خاكبرداري و گودبرداري كردند و در ته آن زير آب كوچكي تعبيه مي‌كردند كه آبهاي زائد درون چاهكي هدايت شود. اين يخچالها مخصوص انبار كردن يخ بوده كه با ترتيب و قاعده خاصي صورت مي‌گرفته است و تنها راه ورودي يخچال دريچه كوچي بوده كه پس از وارد كردن يخ به درون آن مقداري گياه خشكيده روي آن مي‌ريختند و بلافاصله دريچه را مسدود مي‌كردند.
    خانه آقازاده
    يكي از منازل قديمي شهر ابركوه كه با توجه به خصوصيات اقليمي و آب‌ و هواي خاص مناطق كويري ساخته شده خانه آقازاده است. مساحت آن 820 متر و زيربناي آن 528 مترمربع مي‌باشد. قسمت شاخص و قابل توجه اين بنا بادگير دو طبقه آن مي‌باشد. مصالح كلي به كار رفته در ساخت اين بنا شامل خشت، گل و چوب است. قدمت اين خانه به عهد قاجاريه برمي‌گردد. اين ساختمان شامل محوطه‌اي است كه در چهار طرف آن اتاقهايي ساخته شده است…

تاریخ ارسال: 1390/9/19
تعداد بازدید: 1860
ارسال نظر