تاريخچه شهر بابك

تاريخچه شهر بابك
شهر بابك از شهرهاي قديمي ايران است و بناي آن را به بابك پدر اردشير بابكان نسبت مي‌دهند. اردشير بابكان مؤسس سلسله سلاطين ساساني بوده و شهر فعلي بابك در آن زمان از توابع كرمان محسوب مي‌شده است. جغرافي‌دانان مانند اصطخري و مقدسي از آن نام برده و لي درباره آن توضيح نداده‌اند. پيشينه تاريخي شهر بابك با جغرافياي تاريخي كرمان درهم آميخته است.موقعیت جغرافیایی       
 شهرستان شهربابک در غربی ترین نقطه استان کرمان و در همسایگی استانهای یزد و فارس  و در 55 درجه و 8 دقیقه  طول شرقی و در 30 درجه و7 دقیقه عرض شمالی واقع گردیده است.
 این شهرستان از شمال به استان یزد ، از جنوب به شهرستان سیرجان ، از شرق به رفسنجان و از غرب به استان فارس و یزد محدود است. مساحت ان در حال حاضر 12524 کیلومتر مربع است.
  شهر بابک امروز در حاشیه راه  استراتژیک کشور های میانه و جمهوری اسلامی ایران به دریای آزاد ( خلیج فارس و در یای عمان ) قرار دارد. جاده ترانزیتی تهران بندر عباس بعد از یزد به انار و از آنجا از طریق شهر بابک به سیرجان و بندر متصل می شود.
 این شهرستان از سه مسیر با کرمان ( مرکز استان ) ارتباط دارد.
1 – مسیر کرمان ، بردسیر، سیرجان ، خاتون اباد ، شهربابک ، طول این مسیر 280 کیلومتر و از نظر تردد به ویژه در فصول سرد و یخبندان سال با مشکل چندانی مواجه نیست.
2 – مسیر کرمان ، رفسنجان ، سرچشمه ، شهر بابک ، طول این مسیر 240 کیلومتر است ولی علیرغم کوتاهی مسیردر فصول سرد سال به علت وجود گردنه های مرتفع و برفگیر حوالی سرچشمه گاهی با مشکلاتی مواجه است.
3 – مسیر کرمان ، رفسنجان ، انار، شهر بابک ، طول این مسیر 295کیلومتر است و از نظر تردد در فصول یخبندان به علت گذر از گردنه های جوزم ممکن است مشکلاتی وجود داشته باشد ولی به دلیل عبور جاده ترانزیتی تهران بندر از این گردنه ها این مشکل چندان قابل ملاحظه نیست.
                      نزدیکترین مسیر هوایی به شهر بابک از طریق فرودگاه سیرجان حاصل می شود. وجه تسمیه   
بیشتر مورخین بنای شهربابک را به بابک پدر اردشیر ساسانی نسبت می دهند . ولی اینکه از قبل نیز ابادی در این ملک بوده یا نه اطلاع دقیقی در دست نیست .
 احمدعلی وزیری صاحب تاریخ کرمان می نویسد: ((…چون  محل نشو و نمای اردشیر، شهر بابک کرمان بوده و به این جهت در ابادانی این مملکت سعی بلیغ میفرمود3.)) و در جایی دیگردرکتاب جغرافیای کرمان اورده است: ((…شهربابک از ابنیه بابک پدر مادر اردشیر بابکان است .که اول پادشاه طبقه ساسانیان بود و ملوک الطوایف رابرانداخت.درزمان ملوک الطوایف که  اردوان پسرنرسی ازطبقه اشکانی دردارابجرد سلطنت داشت ، این شهر رابنانهاده ودارالحکومه قرار داد. و در اینجا دختر خود را به ساسان بداد و اردشیر متولد شد. واین شهر از همه شهرهای کرمان اقدم است.))
آنچه از مجموع اظهار نظر تاریخ نویسان بر می اید ، اوج عمران و ابادانی شهربابک دردوران حکومت ساسانیان بوده و اسامی قنوات ، دهات و روستاها نیز حکایت از همان زمان دارند . حتی اظهار نظر شواهد محلی نیز با نظر تاریخ نویسان هماهنگی دارد. مثلا درجنوب شهر بابک گود لشکر کش را محل جنگ معروف اردشیر ساسانی و اردوان پنجم میدانندکه به شکست اردوان میانجامد و باعث ایجاد سلسله ساسانی می گردد. اثار دیگری نیز وجود دارد که عمران و ابادانی این ولایت را به قبل از ساسانیان میرساند.از جمله روستای میمند ، معبد اوستا در کوه پیش اوستا و اتشکده اذربغ در کهتوکرهاو…
 این شهر در زمان ظهور حضرت زرتشت شهری اباد بوده ودارای اتشکده بزرگ و مشهوری بوده است که اتش اتشکده یزد را از این اتشکده که بر روی تل خاکستر کنونی قرار داشته برده اند.
 در تاریخ مروج الذهب نوشته شده ، قباد پدرانوشیروان پس از کناره گیری از سلطنت برای عبادت به اتشکده شهربابک رفت و دو حکیم بزرگوار بنام بوذرجمهر و بزرگمهر برای دیدار او به شهربابک امدند ودو مزرعه بنامهای مهرجرد و بوذرجمهر و نیز دو قلعه (کوشک) مستحکم در دو طرف راه کرمان به فارس که در ان زمان از شهربابک میگذشته ، ساختند که در حال حاضر بنام کوشک مردان و کوشک بُرزی از اثار ان دو قلعه یاد میشود.
 به استناد نوشته استاد باستانی پاریزی  و شواهد دیگر: ((…اینکه سلسله ساسانیان شهربابکی بوده اند و ساسان رئیس قبیله ای از عشایر منطقه "خور" شهربابک یعنی مزرعه "مرائ خبر" بوده و پسرش بابک وقتی به صدارت میرسد ، در مرحله اول بر دو منطقه یزدو کرمان تسلط پیدا میکند و چون زادگاه پدرش ساسان موبد عشایر ، مرائ خبر بود ، در همان بدو ریاستش این شهر را که امروز شهربابک است و در حمله اسکندر مقدونی ویران شده بود ، مرمت میکند و از ان زمان است که شهر سمنکان ویران شده و بنام بابک نامگذاری وبه شهربابک مشهور گردیده است.))
 به هر حال اثار و شواهد و دلائل ، حاکی از انست که سابقه تاریخی این شهر حتی به قبل از دوره ساسانیان نیز رسانیده شده است. و بنا به قولی این شهر نامش سمنکان بوده که فردوسی نیز از ان یاد کرده و مادر سهراب را دختر پادشاه سمنکان دانسته است.
 تا حدودی می توان گفت که مطالب فوق از صحت برخوردار باشند زیرا دو عامل اصلی باعث از بین رفتن این اثار ارزشمند با توجه به وضعیت اقلیمی منطقه در شهربابک گردیده است :
الف )  هجوم اجانب قبل از اسلام و قبل از ساسانیان مانند حمله اسکندر مقدونی و بعد از اسلام هم مغول ، بنی امیه ، بنی عباس ، محمود افغان  و .  .  .
ب) حوادث جوی مانند زلزله ها و بارانهای سیل آسا و طوفانهای سهمگین به واسطه آبرفتی بودن منطقه و .  .  .
خصوصیات اقلیمی       
 آب و هوای نواحی دشت شهرستان شهربابک از نوع نیمه بیابانی و آب و هوای مناطق کوهستانی آن معتدل کوهستانی می باشد. آب و هوای نیمه بیابانی بیشتر در نواحی دشت حکومت دارد و مقدار باران سالانه ی آن کم است (حدود140-120میلیمتر) که باعث رطوبت ناکافی در منطقه و اختلاف شدید درجه حرارت بین سردترین و گرمترین ساعات شبانه روز می شود. کمی باران سبب فقر پوشش گیاهی و مراتع گشته و فرسایش بادی نیز در آن به چشم می خورد.
آب و هوای کوهپایه ای بیشتر در مناطق کوهستانی شهربابک حکمفرمایی دارد که از ویژگی های آن زمستانهای سرد و یخبندان و تابستانهای معتدل می باشد. نزولات آسمانی بیشتر به صورت برف و تگرگ بوده و ارتفاعات بلند بعضی از کوه های شمال و شمال غربی شهرستان را در بر می گیرد. میزان بارش در نواحی کوهستانی شهربابک بیش از340 تا 400 میلیمتر به ثبت رسیده است.(جغرافياي عمومي نوشته ی منصور ملك عباسي صفحه 63)
 باد:
جهت غالب باد 270 درجه با میانگین سرعت 5 متر بر ثانیه است
بارندگی:
نمودار میانگین ماهیانه بارندگی شهربابک در یک دوره آماری (1384-1366) نشان می دهد که بیشترین باران در شهربابک در طول ماههای آذر تا اردیبهشت می بارد و در همچنین در ماههای خرداد تا آبان کمترین مقدار بارندگی وجود دارد که از این میان در شهریور بارندگی به کمترین مقدار خود یعنی حدود 2/0 میلیمتر، و در دی ماه به بیشترین مقدار یعنی 6/36 میلیمتر می رسد.
همچنین طبق نمودار بارندگی به طور متوسط میزان بارندگی سالیانه شهربابک در حدود 162میلیمتر می باشد که در این میان بیشترین میزان بارندگی در سال 71 به 2/358 میلیمتر رسیده است.
رطوبت نسبی:
نمودار متوسط ماهیانه رطوبت نسبی شهربابک در یک دوره ی آماری نشان می دهد که میانگین رطوبت نسبی ماهیانه در شهربابک درحدود 34درصد بوده است و بیشترین رطوبت نسبی در دی ماه به 53 درصد رسیده است و کمترین آن در تیر ماه به20درصد رسیده است.
همچنین میزان تبخیر سالیانه 5/2462 میلیمتر می باشد.
 درجه حرارت:
نمودار میانگین ماهیانه ی درجه حرارت شهربابک در دوره ی آماری(1366-1385) نشان می دهد در تیرماه میانگین حداکثر دمای شهربابک به 8/ 26درجه سانتی گراد    می رسد و کمترین آن در دی ماه به میانگین حداقل 9/3 درجه سانتی گراد می رسد.
از مجموع نمودارهای دمای سالیانه این نتیجه بدست می آید که در طول سال درجه حرارت شهربابک از حداکثر مطلق 4/40 درجه سانتی گراد در تیرماه، تا حداقل مطلق 8/17- درجه سانتیگراد در بهمن ماه متغیر است.
در یک نتیجه گیری کلی از نمودارهای میزان بارندگی و درجه حرارت شهربابک مطابق نمودار منحنی امبروترمیک شهربابک در یک دوره آماری (1385-1366) مشخص می شود در این شهرستان از اردیبهشت تا آبان با فصل خشک (بارندگی کم و درجه حرارت زیاد) مواجه هستیم و تنها در 5 ماه از سال (از آذر تا فروردین) شهرستان با فصل خشک مواجه نیست که بر این اساس آب و هوای شهرستان شهربابک در نوع آب و هوای سرد و خشک قرار می گیرد.
تعداد روزهای یخبندان:
طبق آخرین آمار تعداد روزهای یخبندان سالیانه 89 روز است که این موضوع شهرستان شهربابک را به یکی از سردترین شهرستانهای استان کرمان تبدیل کرده است.خصوصیات اجتماعی- فرهنگی       
 لهجه و زبان:
 زبان رایج مردم شهربابک فارسی است همراه با لهجه های متفاوت و مخصوص هر منطقه از قبیل: میمندی، دهجی،
 قنات النوجی، مدواری، پیرجلی، محله خالویی و ... .
 نژاد:
 اکثر مردم این خطه سفیدپوست می باشند و از نژاد آریایی ایران مرکزی.
 مذهب:
 دین اکثر قریب به اتفاق مردم شهربابک اسلام و مذهب آنها شیعه است، که بیش تر آنها شیعه ی جعفری بوده و شمار
 بسیاری از شیعیان، پیرو مذهب شیعه ی اسماعیلی اند. جمعیت بسیار کم مسلمانان اهل تسنن را اتباع خارجی
 تشکیل می دهند. فرقه ی بهائیت نیز پیروانی مخصوصاً در منطقه ی دهج دارد که پس از انقلاب رکود داشته است. آیین
 میترا و زرتشت نیز پیروانی داشته که امروزه اثری از آنها در شهربابک به چشم نمی خورد.
 خدمات فرهنگی و آموزشی:
 این شهرستان دارای یک واحد دانشگاه آزاد اسلامی ، یک واحد دانشگاه  پیام نور ، یک واحد دانشگاه علمی کاربردی ،
 یک واحد پژوهشکده فنی پسرانه ، سه کتابخانه ی عمومی (شهید بهشتی ، فرهنگیان  و ولی عصر(ع))،  دو استادیوم
 ورزشی (استادیوم تختی و باشگاه مس  (در حال ساخت))، دو سالن آمفی تئاتر جهت گردهمایی ها و جشنها، یک
 کانون هنر ، یک کانون مجهز فرهنگی هنری (امام خمینی(ره)) ، یک سالن سینما  می باشد.
 همچنین یک شعبه از دانشگاه شهید باهنر کرمان در آینده ای نزدیک در این شهر مستقر خواهد شد.
 فناوری اطلاعات و ارتباطات:
 زیرساخت های فناوری اطلاعات و ارتباطات شهربابک عبارتند از: 3مرکز 3 ،  ISP  مرکز کافی نت ، 2 مرکز اینترنت
بی سیم (WireLess   )  و 2 مرکز اینترنت ADSL .
 ضریب نفوذ اینترنت در شهربابک در چند سال گذشته پیشرفت قابل توجهی داشته که پیش بینی می شود با توجه به
 این پیشرفت ضریب نفوذ اینترنت در شهرستان جایگاه مناسبی را در کشور به خود اختصاص دهد. راه اندازی چندین
 سایت اینترنتی و ده ها وبلاگ نقطه ی عطفی در فناوری اطلاعات و ارتباطات شهربابک است که برای تداوم، حمایت
 دستگاه های دولتی و تشکیل انجمنی مردمی را می طلبد.
 امکانات بهداشتی و درمانی:
 شهرستان شهربابک دارای یک بیمارستان 95 تختخوابی ( ولی عصر) ، 10 مرکز بهداشتی درمانی ، یک کلینیک تخصصی
 فرهنگیان ، یک مرکز درمانی تامین اجتماعی  دارا می باشد.
 اوضاع اقتصادی:
 اقتصاد عمده ی شهرستان شهربابک بر اساس باغداری و دامداری استوار است.
 در سطح شهرستان قریب7000 هکتار اراضی مزروعی و20014 هکتار باغ وجود دارد. محصول عمده ی زراعت، گندم، جو،
 علوفه و یونجه است. محصولات باغات را عمدتاً پسته (به مساحت حدود7000 هکتار) و بقیه را بادام، گردو، انگور، زردآلو
 و... تشکیل می دهند.
 با راه اندازی کارخانجات صنعتی در شهرستان ، صنعت نقش بسزایی در اوضاع اقتصادی این شهرستان ایفا می کند.
 دامداری نیز در سطح شهرستان رایج است و یکی ازمنابع اصلی درآمد شهرستان را لبنیات تشکیل می دهد.
 تأسیسات زیربنایی:
 از نظر تأسیسات زیربنایی شهربابک دارای شبکه ی لوله کشی آب، برق، گاز و مخابرات است. خصوصیات توریستی       
   وضع کالبدی شهر:
 شهربابک درحاشیه جنوب غربی شاهراه طلایی ایران ( جاده ترانزیت تهران - بندرعباس ) قرار گرفته است حاشیه شمال
 این جاده کاربری صنعتی دارد و فرصتی مناسب برای سرمایه گذاری صنعتی به حساب می آید .
 ورودی های اصلی شهر به صورت بلوار هستند. مرکز شهر و منطقه ی اداری و تجاری در بخش پایین شهر قرار دارد. در
 لابلای بافت شهر زمین های زراعی هنوز به چشم می خورند. خیابان امام خمینی بازار اصلی شهر است و بعد از آن
 خیابان خامنه ای، خیابان های ولیعصر و شریعتی در رتبه های بعدی قرار دارند.
 علاوه بر قلعه ها و برج های فراوان اطراف شهر، تنها یادگارهای باقی مانده از گذشته های نه چندان دور، عمارت موسی
 خانی و مسجد شهر کهنه هستند.
 عمارت موسی خانی در زمان قاجاریه محل سکونت حاکم شهربابک بوده و اینک با صرف هزینه قابل توجهی مرمت
 گشته است و پذیرای گردشگران است.
 مجموعه ی مسجد شهر کهنه، شامل مسجد، حسینیه و شبستان هنوز پا برجاست و به ویژه در ایام محرم مورد
 استقبال مردم شهربابک قرار می گیرد. عملیات مرمت و بازسازی این مجموعه از چند سال پیش آغاز شده و در حال
 حاضر (سال87) عملیات با سرعت بسیار کم همچنان ادامه دارد.
 شهربابک بازار قدیم نیز داشته که امروزه با روند شهرسازی های جدید  اثر قابل توجهی از آن به جا نمانده است.
  امکانات اقامتی:
 از امکانات اقامتی شهربابک می توان به مهمانسرای شهرداری که به "متل بابک " معروف است ، خانه معلم و
 چندین  مسافرخانه ی کوچکاشاره نمود. البته بعضی از ادارات دارای مهمانسرای خاص خود می باشند.
 متل بابک با ده اطاق دوتخته با حمام و توالت اختصاصی، رستوران، نمازخانه و سایر متعلقات لازم در مدخل یکی از بلوار
 مدرس  که از جاده ی اصلی شهربابک- انار منشعب می گردد واقع شده است.
 البته در روستای تاریخی میمند امکانات اقامتی وجود دارد. مهمانسرای سنتی میمند با ظرفیت حدود 50 نفر و با اتاق
 های چند هزارساله پذیرای میهمانان داخلی و خارجی می باشد. ساخت هتل صخره ای میمند نیز در فهرست برنامه
 های توریستی سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی قرار دارد که هنوز به مرحله ی اجرا در نیامده است.آداب و رسوم       
شهربابک مانندهرگوشه دیگری ازایران دارای آداب وروسوم خاصی است که بعنوان نمونه به معرفی خلاصهای ازاین می پردازیم:
1-    مراسم عروسی:
خواستگاری :خانواده دامادبه همراه ریش سفید فامیل به خانه دختررفته و از دخترخانواده خواستگاری یابقول خودشان ((طلبون)) می کردند وپس ازشنیدن جواب مثبت به صورت رسمی به خواستگاری می رفتند.مهریه عروس هم معمولا اموال واملاکی مثل باغ وزمین وخانه وگوسفند، همراه باچند من مس وچند تخته فرش بود.
 نامزدی : خانواده داماد پس ازتهیه کفش وچند متر پارچه و یک کله قندبه عنوان شیرینی به اتفاق یکی دوتن اززنان فامیل به خانه عروس می رفتند.
عقدبندان : مدتیکه ازدوران نامزدی گذاشته می شد عقد طی مراسم مختصری باحضورعروس و داماد و بستگان آنها بوسیله عاقد و با توافق طرفین درمورد مهریه بسته می شد.
  شرم اشکنان : پس ازعقد برای اینکه داماد بتواند به خانه عروس رفت و آمد کند و منع و مشکی نداشته باشد، داماد به اتفاق پدر و مادر خود و چند تن از فامیل با مختصر هدیه و شیرینی به خانه عروس می رفتند تا با دیداری از آنها شرم میان عروس و داماد را کمتر نمایند.
  لباس عروسی : چند روز قبل از عروسی ،خانواده داماد به اتفاق مادرعروس و یکی دوتن از زنان فامیل به بازار می رفتند و لباس عروسی راخریداری می کردند.این لباسها شامل : چند قواره پارچه پیراهنی ،شلوار ،چارقد، چادر(قدیفه )، پارچه ای ازجنس مخمل برای دوخت آرخلاق (نوعی کت زنانه )دستمال سر و گیوه بوده است .
 رخت بران: نزدیک عروسی که میشد برای تدارک و تهیه مقدمات عروسی ، خانواده داماد لباسها و پارچه هایی را که بنا به بضاعت مالی خود برای عروس خریده بودند با دستمالهای سبز و نارنجی بر سر سینی های آجیل گذاشته آنها را برسر می گرفتند وبه اتفاق عده ای از فامیل به خانه عروس می بردند.
  حنا بندان: شب قبل از عروسی ، مراسم حنا بندان با جشن و پایکوبی مختصری بوسیله عده ای از زنان فامیل در خانه عروس برپا می شد وزنان دست وپای عروس را حنا می بستند.
 عروسی:خانواده ها بساط عروسی را مهیا کرده و پدر داماد نزد مطربها برای عروسی قول می گرفت صبح روز عروسی پس از به حمام بردن عروس و زینت او ، نوبت حمام داماد می رسد بر اساس سنت قدیمی ، مطربها و حمامیها لباسهای داماد را برای خود نگه می داشتند . داماد سوار اسب تا خانه پیشاپیش جماعت ، اسب بازی وتیر اندازی می کرده است . بساط جشن و پایکوبی همراه با رقص و چوب بازی تا پاسی از شب ادامه داشت . زمان رفتن عروس به خانه داماد ، مادر عروس پولی بعنوان پاگشا طلب می کرد و بعد عروس سوار بر اسب یا الاغی رهسپار خانه داماد می شد . در بین راه چندین بار عروس طلب پاگشا می کرد مبلغ این پول بسایر ناچیز بوده وبه جای شیر بها گرفته می شده است.در آستانه ورود عروس به خانه داماد ، گوسفندی جلو پای عروس قربانی می کردند.
تخت بر چینان: در سومین روز عروسی مراسم جشن و سرور ادامه داشته و اقوام هدایایی را به عروس و داماد تقدیم می کردند.
2-  مراسم عزاداری: پس از غسل وکفن و دفن میت ابتدا بر سر قبر او چادری می زدند و چند ملای قرآن خوان را در آن می نشاندند تا براساس سنت ، سه شبانه روز برای آمرزش روح وی قرآن بخوانند که این مراسم ممکن بود تا یک هفته ادامه یابد. صاحب عزا در مراسمها با یقه باز به نشانه سوگواری بر در خانه ایکه مجلس عزا بر پا بود می ایستادند. روز سوم را روز پرسه می نامند که شرکت کنندگان پس از صرف ناهار برسر قبر می رفته و برای او طلب مغفرت می کردند . خانواده عزادار تا یکسال لباس سیاه پوشیده و در جشن یا مراسم شادی شرکت نمی کردند تا یکسال هر شب جمعه خیراتی مثل حلوا یا خرما پرداخته می شد و پس از یکسال در روز پنجشنبه مراسم یادبود و سالگردی برگزار نموده و عزاداری پایان می یافت.
3-    شب نشینی: این رسم بیشتــــــر برای تولد کودک بوده و تا پاسی از شب با جشــن و سرور ادامه می یافت.
4-  محفل های شبانه: بیشتر مراسنی مردانه بوده وفرد باسواد برای افراد حاضر درمحفل ، شاهنامه وحافظ یا کتابهای دیگر می خواند.
5-  آداب سفر: چون کسی قصد سفر می کرد سنت بر این بود که او را از زیر آینه قرآن بیرون می کردند و بدنبال سرش آب می پاشیدند. به این نیت که زود و به سلامت از سفر بازگردد . اما اول کسی که از آبادی در راه به او برخورد می کرد می توانست مایه شومی یا بخت و اقبال مسافر باشد.
6-  بازیهای محلی : می توان به ترنه بازی ، ارنشک برنشک ، حنازو، استای زنجیر باف، شش خانه بازی ، بازی 24 خط ، چشم گریزو ، خال خالکو ، هوکوسکلی ، هرنگ هرنگ اسب چه رنگ ، از این خروسا چه خروس ، گردو بازی ، قاشق بازی ، قل بازی ، تخم مرغ بازی ، و... می توان اشاره کرد. صنایع و معادن        
 در بخش صنعت و معدن، شهربابک پیشرفت خوبی داشته است و می توان شهربابک را یک شهر نیمه صنعتی تلقی کرد (هر چند امکانات بالقوه ی زیادی را جهت صنعتی شدن داراست). شهربابک دارای یک پارک صنعت و یک شهرک صنعتی جدید است.
 1- معادن مس میدوک : برگ زرینی از افتخارات صنعت مس کشور :
مجتمع مس میدوک شهربابک نیز از مراکز مهم صنعتی و معدنی شهرستان و کشور است و باعث ایجاد اشتغال و تغییر چهره ی شهرستان و منطقه گردیده است.
معدن : موقعیت جغرافیایی :
کانسار مس میدوک که در فاصله 42 کیلومتری شمال شرق شهربابک و 132 کیلومتری شمال غرب معدن سرچشمه در استان کرمان واقع شده است. نام قدیمی این توده معدنی لاچاه بوده که به دلیل نزدیکی این معدن به روستای میدوک بعنوان معدن مس میدوک نامگذاری گردید و بالاترین ارتفاع آن از سطح دریا 2842 متر، طول و عرض آن به ترتیب 10و55  ، 25و30 می باشد.
میزان ذخیره :
میزان ذخیره زمین شناسی کانسار 170 میلیون تن با عیار 83% درصد محاسبه گردیده که از این مقدار به میزان 142 میلیون تن آن با عیار 0.85 درصد قابل استخراج می باشد . عیار حد معدن 0.25 درصد در نظر گرفته شده است ، نسبت باطله به ماده معدنی برابر 4/2 به 1 می باشد. شیب نهایی معدن 38 درجه ، ارتفاع پله ها 15 متر و شیب پله ها 64 درجه می باشد.
میزان باطله برداشت شده :
عملیات باطله برداری از معدن به طور موثر از سال 1375 آغاز شده که تا پایان آبان ماه 1383 مجموعا 153 میلیون تن خاکبرداری انجام شده است. درحال حاضر چهار پله آماده سازی گردیده و استخراج سنگ سولفور از آن میسر می باشد.
کارخانه تغلیظ :
کارخانه مس تغلیظ میدوک که در نزدیکی معدن میدوک و در زمینی به مساحت تقریبی 14 هکتار احداث شده است . عملیات اجرایی این کارخانه از نیمه دوم سال 1379 آغاز گردیده و بر اساس طراحی ، قادر است از 5 میلیون تن سنگ سولفوری معدن ، به طور متوسط سالانه 150 هزار تن کنستانتره مس با عیار 30درصد تولید نماید. برای احداث این کارخانه 1050 میلیارد ريال و 100 میلیون دلار سرمایه گذاری انجام شده است .
شهربابک به زودی قطب بزرگ صنعت مس در ایران خواهد شد.
 2- کارخانه ذوب خاتون آباد: شریان حیاتی صنایع مس ایران
شرکت ملی صنایع مس ایران که از سال 1355 عهده دار کلیه فعالیتهای معادن مس کشور می باشد در راستای استفاده بهینه از منابع و معادن مس کشور وتبدیل ذخایر موجود به تولیدات اقتصادی ، اقدام به احداث خط تولید مس آندی در منطقه خاتون آباد کرده است . کارخانه ذوب مس خاتوان آباد با زیربنایی بیش از 60000 متر مربع در غرب استان کرمان و به فاصله 180کیلومتری از شهر کرمان و 30 کیلومتری از شهرستان شهربابک واقع شده است . مکان انتخاب شده با در نظر گرفتن امکانات دسترسی به منابع مواد اولیه ، بازار مصرف داخلی و خارجی ، راههای ارتباطی ، پروژه های راه آهنو دسترسی به منابع انرژی مکان مناسبی است.
طرح ذوب مس خاتون آباد به منظور ذوب کنستانتره مس و تولید سالانه 80 هزار تن مس آندی برنامه ریزی شده است . هزینه های صرف شده در این طرح به میزان 1300میلیارد ريال و 110 میلیون دلار می باشد. " در آینده این طرح قابل توسعه تا 240 هزار تن مس آندی در سال است."  تکنولوژی مورد استفاده در این طرح ، ذوب تشعشعی تحت لیسانس شرکت
اتوکمپو فنلاند بوده که به علت مزایای نسبی فراوان نسبت به سایر تکنولوژی ها در حال حاضر یکی از روشهای متداول تولید مس آندی در دنیا است.  شرکت NFC از کشور چین عهده دار طراحی و تامین کننده تجهیزات طرح ذوب مس خاتون آباد بر اساس یک طرح اجرا شده در کشور چین بوده است . عملیات اجرایی شامل فعالیتهای سیویل ، سازه و همچنین فعالیتهای بخش نصب به طور جدی از بهمن ماه سال 1377 آغاز گردید. تناژ ماشین آلات و تجهیزات داخلی در این طرح 5100 تن و ماشین آلات و تجهیزات خارجی 5300 تن می باشد.  کنستانتره مس با عیار 25-30 درصد ، سیلیس و کک متالورژیک از جمله مواد اولیه مورد نیاز فرآیند می باشند. مصرف برق در حدود 18 مگاوات و میزان آب مصرفی 103903 مترمکعب در روز می باشد که این مقدار اب از 97867 متر مکعب در روز آب برگشتی و 6036 مترمکعب در روز آب تازه تامین می گردد.
در آینده ای نزدیک  :
توسعه ذوب خاتون اباد از مرز 80 هزار تن به 200 هزار تن در سال با سرمایه 350 میلیون دلار
احداث کارخانه اسید سولفوریک خاتون آباد با سرمایه 100 میلیون دلار
    در حال حاضر تعداد نسبتاً قابل توجهی از اهالی شهر در کارخانه ی مس سرچشمه، ذوب مس خاتون آباد و مجتمع مس میدوک شاغل هستند. به تازگی معدن دیگری در شمال غربی شهربابک کشف شده است که مراحل اکتشاف را طی می کند و پژوهش ها خبر از وجود ذخایر فراوان مس در این محدوده می دهند.
 3- فیروزه شهربابک : نوازشگر چشمان هر ایرانی :
فیروزه جواهر سبزآبی است که در سالهای دور شناخته شده و یکی از قدیمی ترین سنگهای معدنی می باشد . رنگ آبی فیروزه آنرا از سایر سنگها متمایز و به آن ارزش بخشیده است و منجر شده تا بعنوان یک جواهر استفاده شود. فیروزه از حدود 200 سال قبل از میلاد مورد استفاده جهانیان قرار گرفته است.
نحوه پیدایش فیروزه :
چندین احتمال در مورد بوجود امدن فیروزه وجود دارد که ما به چند مورد از نها اشاره می کنیم :
بطور شیمیایی : یعنی هیدرات فسفات ، مس و آلومینیوم
توسط برخورد شهاب سنگ به زمین
در آبهای زیرزمین از میان سنگ آلومینیوم در حضور مس شکل گرفته است .
فیروزه در بیشتر اوقات در رسوبات مس در محیطهای بایر و نسبتا کم آب یافت شده است به همین دلیل اغلب رسوبات مس را بعنوان ماده فرعی می شناسند.
ویژگیهای فیروزه :
کمیاب بودن : معدن سنگ فیروزه تنها منحصر به چند کشور می باشد که بزرگترین و مرغوبترین آن در ایران قرار دارد.
دارا بودن نقوش در رگه های زیبا : سنگ فیروزه بهترین و منحصربه فردترین سنگ قیمتی است که در آن می توان رگه های زیبایی از اشکال ، اشیاء گیاهان ، درختان و... را یافت که این خصیصه فیروزه ، موجب دوچندان کردن زیبایی و ارزش آن شده است.
ارزش اقتصادی :
بدلیل ارائه تمام موارد فوق الذکر ( کمیابی ، زیبایی ، رگه ها و ...) ایتن سنگ تزئینی علاوه بر دارا بودن ارزش مهندسی و معنوی دارای ارزش بالای مادی نیز هست . بطوریکه فیروزه هایی درجهان یافت می شوند که بعلت منحصر به فرد بودن آنها ( مثل بزرگی ، رنگ ، کیفیت فوق العاده و یا نقش زیبایی آن ) قابل قیمت گذاری نیستندو یا اگر قابل قیمت گذاری باشند توسط کارشناسان حرفه ای بین المللی این مسئله صورت می گیرد.
 4- سیلیس شهربابک : گنجی از گنجهای پنهان شهربابک :
اکسید سیلیسیم یا سیلیس ترکیبی شیمیایی است که بصورت خالص و یا به صورت ترکیب در کانیهای سیلیکاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشکیل می دهد. سیلیس جزء اصلی ماسه سنگ و ماسه سیلیسی ، کوارتز و کوارتزیت ، بلوار کریستال ، تریپلی و نواکولیت ، سیلیس مصنوعی و سیلیکون شیمیایی ، کانی های رسی ، گرانیت ، سنگ چخماق و دیاتومیت می باشد.
ماده معدنی سیلیس جهت تامین نیازهای صنعتی کشور می بایست از علوم نظری ، مهندسی و تکنولوژیهای مختلف بصورت تکنولوژی فرآوری بهره گیرد.
سیلیس شهربابک از نوع بهترین در ایران بوده و قابلیت رقابت با نوع خارجی آن را دارد. این معدن با ظرفیت زیاد آماده سرمایه گذاری می باشد.
5- کارخانجات لبنیات پاستوریزه شهربابک :
این کارخانه در راستای کاهش وابستگی و حرکت در مسیر خودکفایی این مرزو بوم در سال 1376 با پیگیریهای آقای سجادی به تصویب اتحادیه تعاون روستایی رسید و مجوزهای آن اخذ گردید. در سال 1369 زمین مورد نظر مشخص و واگذارشد و در سال 1371 کلنگ احداث آن به زمین خورد و سرانجام در سال 1375 با راه اندازی خط تولید پنیر لخته با دریافت روزانه 1 تا 2 تن شیر و بسته بندی حلب شروع به کار نمود . این روند تولید تا مرداد ماه 1378 ادامه پیدا کرد و به علت کاهش راندمان تولید از آن صرف نظر شد و با تولید ماست به کارخود ادامه داد . در مهر ماه سال 1381 مجدا با تولید شیر یارانه خانوار و شیر مدارس ، ماست ، دوغ و خامه به جایگاه واقعی خود برگشت . در اواسط مهر ماه سال 1387 شرکت تعاونی کشاورزی شبان پیشه بابک مسئولیت بهره برداری و توسعه این واحد بزرگ تولیدی را بعهده گرفته و هم اکنون به لطف پروردگار و همت پرسنل زحمتکش این کارخانه ،با فرآوری روزانه 40 تن شیر به فعالیت خود ادامه می دهد.  به زودی با سرمایه گذاری های انجام شده خط تولید روازنه به 120 تن شیر و فرآورده های لبنی ارتقا و خط تولید بستنی از شیر با کیفیت شهربابک در این کارخانه راه اندازی می گردد.

تاریخ ارسال: 1390/9/23
تعداد بازدید: 3752
ارسال نظر